Aanpak coronacrisis. Deel 1: tot september 2020

De Onderzoeksraad voor Veiligheid publiceert het eerste rapport Aanpak coronacrisis. Deel 1: tot september 2020. Zij gaat in op hoe dat heeft kunnen gebeuren, met als doel daar lessen uit te trekken. Het rapport zoekt naar patronen van besturing tijdens de crisis.

De conclusie van de onderzoeksraad is dat wij niet goed voorbereid waren, is helder, maar wordt niet nader uitgewerkt. De conclusies zijn interessant en confronterend tegelijkertijd. De aanbevelingen hebben een algemeen karakter en niet gemakkelijk te vertalen naar de ex ante wijze waarop cultuur, focus en organisatie van het politiek-bestuurlijke domein dienen te veranderen om crises te voorkomen. Met name de eigen rol van de overheid en daarbinnen van de politiek zelve blijven onderbelicht.

“De coronapandemie heeft geleid tot een internationale, langdurige crisis. Wat begon als een gezondheidscrisis breidde zich in snel tempo uit tot een brede maatschappelijke crisis die zich op een dergelijke schaal niet eerder heeft voorgedaan in naoorlogs Nederland. Eind 2019 werd voor het eerst bericht over een virusuitbraak in China. Op 27 februari 2020 testte in Nederland voor de eerste keer een patiënt positief op het coronavirus. Daarop begon de overheid de crisis te bestrijden, risico’s te beperken en nieuwe kennis te ontwikkelen; burgers moest tegelijkertijd leren omgaan met de realiteit van het virus en de gevolgen voor de samenleving.

Dit deelonderzoek beschrijft en analyseert de crisisaanpak van de Nederlandse betrokken partijen. Het bestrijkt de voorbereiding op, en de aanpak van, de coronapandemie tot september 2020. Volgende deelrapporten gaan in op de periodes erna en behandelen de voor die periode kenmerkende gebeurtenissen, maatregelen en interventies. Hoofddoelen van alle delen binnen het onderzoek zijn de gebeurtenissen en handelingen tijdens de coronacrisis reconstrueren; vervolgens begrijpen en waar mogelijk verklaren waarom het verliep zoals het verliep; om tot slot lessen te trekken voor de crisisaanpak in heden en toekomst. Een toekomst waarin soortgelijke of andersoortige langdurige crises met maatschappij-ontwrichtende gevolgen tot de mogelijkheden behoren.”

Download rapport: Aanpak coronacrisis, deel 1