Atheneum is onderdeel van de portfolio van Stichting Civitas Naturalis. Het is een bibliotheek van publicaties, die bijdraagt aan de missie van de stichting inzake besturing en kennisdeling.

Extinct & Endangered

Insects in Peril Levon Biss and American Museum of Natural History | 2022, Harry Abrams Pay attention to insects. Many pollinate plants. Some recycle plant and animal matter into the soil. They are food for countless other living things—and for one another, often keeping pest populations in check. Whether beetles, bees or butterflies, insects help … Lees verder “Extinct & Endangered”

The Currency of Politics

The Political Theory of Money from Aristotle to Keynes Stefan Eich | 2023, Princeton University Press In the wake of the 2008 financial crisis, critical attention has shifted from the economy to the most fundamental feature of all market economies—money. Yet despite the centrality of political struggles over money, it remains difficult to articulate its … Lees verder “The Currency of Politics”

The Era of Global Risk

An Introduction to Existential Risk Studies Edited by SJ Beard, Martin Rees, Catherine Richards, Clarissa Rios Rojas | 2023, Open Book Publishers This innovative and comprehensive collection of essays explores the most significant threats facing humanity in the 21st century: threats that cannot be contained or controlled and can potentially bring about human extinction and civilization … Lees verder “The Era of Global Risk”

Tijd voor Transitie

25 Inzichten voor Business & Society Wouter Scheepens, Woody van Olffen, Margot Schumacher, Eelco van Hout en Mirjam Minderman| 2022, Mediawerf Uitgevers Onze maatschappij en economie zijn hard toe aan nieuwe oplossingen om niet alleen de wereld van morgen vorm te geven, maar zeker ook die van vandaag beter te maken. Daarvoor is het nodig dat … Lees verder “Tijd voor Transitie”

Nederland Droogteland

Van waterschaarste en bodemdaling tot regentuinen en hoogwaterboerderijen René Didde | 2021, Uitgeverij Lias Eeuwenlang ontworstelde Nederland zich met succes aan het overvloedige water. Er werden dijken gebouwd, waterkeringen aangelegd en land op het water veroverd. Nu kampt Nederland met langdurige droogteperioden. De bodem verzilt en verdroogt, ondanks dat er ook perioden van extreme neerslag … Lees verder “Nederland Droogteland”

Over organisatienetwerken

Marco Derksen | 2023, Koneksa Mondo Organisatienetwerken zijn een opkomend fenomeen in de (semi-)publieke sector en vormen een – en volgens sommigen zelfs hét – ‘organiseer-antwoord’ op de complexe, maatschappelijke vraagstukken waar maatschappelijke organisaties mee worstelen. Patrick Kenis definieert een organisatienetwerk (zie boek Organisatienetwerken) als een verband van soevereine en unieke organisaties die informatie, middelen, … Lees verder “Over organisatienetwerken”

When McKinsey Comes to Town

The Hidden Influence of the World’s Most Powerful Consulting Firm Walt Bogdanich and Michael Forsythe | 2022, Penguin Books An explosive expose of the world’s most prestigious and successful management consultancy. ‘Panoramic, meticulously reported and ultimately devastating’ Patrick Radden Keefe, author of Empire of Pain McKinsey, earns billions advising almost every major corporation and countless … Lees verder “When McKinsey Comes to Town”

Nørby Committee’s Report

Copenhagen Stock Exchange | 2001 Following the release of the Cadbury report in 1992, Denmark formulated their recommendations for good corporate governance. In 2001 The Nørby Committee’s Report on Corporate Governance in Denmark was published. “Over the past 15-20 years, the international arena has witnessed a significant public debate about which major principles should be employed … Lees verder “Nørby Committee’s Report”

Insuring Nature

The Nature Conservancy (TNC) | 2023, Financial Times When it comes to addressing the world’s environmental crises, insurance may not be top of mind as a powerful or even potential solution. But with innovative thinking, insurance can be an essential part of a conservation toolkit to protect our world. Eric Robert (TNC): “This is a very … Lees verder “Insuring Nature”

The UK Government Resilience Framework

HM Government, Cabinet Office | 2022 The professionalism and commitment of the people who contribute to the UK’s resilience is extraordinary, and we have a well-established framework for civil protection in the UK. But the last few years have exposed the need to build on these strong foundations and strengthen our resilience to prevent better, … Lees verder “The UK Government Resilience Framework”

SK x OK x IV = R

Hans Redert en Jack Kruf* | 2023 Op basis van een serie interviews met bestuurders en managers in het publieke domein, hebben wij de volgende ‘eenvoudige’ formule ontwikkeld om de kans op Resultaat van besturing te kunnen bepalen. De formule is ontwikkeld met het publieke domein van provincie, regio, stad, dorp, wijk, buurt of straat … Lees verder “SK x OK x IV = R”

Maatschappelijk Manifest Bestrijdingsmiddelen

Voor een gezond, groen en veilig Nederland Natuur & Milieu, Parkinson Vereniging en de FNV | 2023 Dit manifest vertelt een bijzonder verhaal. Het is 61 Jaar geleden dat het boek Silent Spring (1962) van Rachel Carson werd gepubliceerd. Het waarschuwde voor de gevaren voor alle ecosystemen door het misbruik van chemische pesticiden en stelde … Lees verder “Maatschappelijk Manifest Bestrijdingsmiddelen”

The Man Who Organized Nature

The Life of Linnaeus Gunnar Broberg (translation Anna Paterson)| 2023, Princeton University Press A new biography offers a vivid portrait of Linnaeus’s life and work. Carl Linnaeus (1707–1778), the father of modern biological taxonomy, formalised and popularised the system of binomial nomenclature used to classify plants and animals. Linnaeus himself classified thousands of species; the … Lees verder “The Man Who Organized Nature”

Forest and City

If the city is considered an ecosystem, then the city can be defined as (Odum, 1971): “A community of living (biotic) and non-living (abiotic) components interacting through cycles of water, nutrients and energy flows.” Our approach assumes that the general laws of nature and their main driving mechanisms apply to all living ecosystems. As a … Lees verder “Forest and City”

Nature-Based Solutions for Cities

Edited by Timon McPhearson, Nadja Kabisch and Niki Frantzeskaki  | 2023, Edward Elgar Publishing Limited Nature-based solutions (NBS) are increasingly being adopted to address climate change, health, and urban sustainability, yet ensuring they are effective and inclusive remains challenging. Addressing these challenges through chapters by leading experts in both the global south and north contexts, … Lees verder “Nature-Based Solutions for Cities”

The Need

There is a need for a holistic approach to governing the city’s public domain and to develop integrated and feasible solutions to our issues. Kickert (2007) concluded the reason why: “A segmented public administration has to a large extent created segmented reforms”, underlining the implicit need for less segmentation and fragmentation in public governance with an integrated, trans-disciplinary approach. The need … Lees verder “The Need”

Wie wordt gehoord?

Dynamiek in het landschap van macht en tegenmacht Georgina Kuipers, Gert Jan Geertjes, Martijn van der Steen | 2023, NSOB Dit essay is een verkenning van de verhoudingen tussen macht en tegenmacht in Nederland. Welke actoren formeel tot de macht respectievelijk tegenmacht behoren staat echter niet vast en van een stelsel is formeel geen sprake. … Lees verder “Wie wordt gehoord?”

Rethinking Public Governance

Jacob Torfing* | 2023, Edward Elgar Publishing In this innovative book, Jacob Torfing, a leading scholar, critically evaluates emerging ideas, practices and institutions, transforming how public governance is perceived, theorised and conducted in practice. A novel rethinking of how current societies are governed, this book will inspire students, scholars and practitioners of political science, public … Lees verder “Rethinking Public Governance”


To compare the forest and the city as an ecosystem is quite challenging. And to find possible analogies is even more exciting. Both are complex systems. Why a city as a metaphor and not a region or a country? For citizens, the city mostly has an association with their personal well-being. It is natural and existing: … Lees verder “Inspiration”

De onderwerping

Een geschiedenis van de verhouding van de mens tot de natuur Philipp Blom | 2023, De Bezige Bij Een boek dat handelt over de besturing van het publieke domein van de natuur. Het is een rijk geschakeerd boek, vol met historische perspectieven vanuit onze literatuur. Het levert veel inzicht in de spelers die op het … Lees verder “De onderwerping”

Operationeel risicomanagement: meer dan alleen compliance

Willem Peter de Ridder | 2007, Future Studies Inleiding Alle ondernemingen lopen operationele risico’s, variërend van stormschade aan een gebouw, systeemstoringen en het vertrek van belangrijke medewerkers tot boekhoudfouten, interne/externe fraude en misleiding van aandeelhouders. Sinds beruchte schandalen bij ondernemingen als Barings, Enron, Worldcom, Parmalat, Shell en Ahold staat operationeel risicomanagement hoog op de agenda … Lees verder “Operationeel risicomanagement: meer dan alleen compliance”

The Risk Management Handbook

A Practical Guide to Managing the Multiple Dimensions of Risk (2nd edition) David Hillson* (ed.) | 2023, Kogan Page The Risk Management Handbook offers readers knowledge of current best practices and cutting-edge insights into new developments within risk management. Risk management is dynamic, with new risks continually being identified and risk techniques adapting to new … Lees verder “The Risk Management Handbook”

Sedimentatie in sturing

Systeem brengen in netwerkend werken door meervoudig organiseren Martijn van der Steen, Jorren Scherpenisse, Mark van Twist | 2015, NSOB Overheidsorganisaties opereren in toenemende mate in netwerken. Een netwerkende aanpak wordt daarom een steeds belangrijkere praktijk voor de overheid, die naast de andere werkpraktijken een plaats moet krijgen in de organisatie. Het netwerkend werken vormt … Lees verder “Sedimentatie in sturing”

De weg naar de hel is geplaveid met goede bedoelingen

Mona Keijzer | 2023, De Nieuwe Denktank Waarom faalt het overheidsbeleid (bijna) altijd? Een pleidooi voor het accepteren van onvolmaaktheid en bescheidenheid van bestuurders, politici, ambtenaren en burgers. Met de beste bedoelingen zijn de afgelopen decennia vele wetten en lagere regelgeving aangenomen en bijbehorende beleidsuitvoeringssystemen in stelling gebracht…  We hebben inmiddels zoveel wetten en regels … Lees verder “De weg naar de hel is geplaveid met goede bedoelingen”

Publiek management op de grens van chaos en orde

Over leidinggeven en organisateren in complexiteit Geert Teisman | 2005, Boom Moderne, complexe samenlevingen balanceren op de grens van chaos en orde. Er is behoefte aan orde, maar tegelijkertijd bestaat er weerstand tegen een overdosis aan regels en wetten. Er is behoefte aan innovatie, maar ook angst voor ongewenste ontwikkelingen. De leidinggevende in de complexe … Lees verder “Publiek management op de grens van chaos en orde”

Wat zou Harrie doen?

Risicomanagement in de gemeente Haarlem Gemeente Haarlem | 2017 Wij stellen je graag voor aan Harrie. HARRIE staat voor: HAaRlems RIsicomanagement Expertisenetwerk. Harrie is een dynamisch kennisnetwerk op het gebied van risicomanagement, dat getrokken wordt door onze risico-coördinatoren en concerncontrol. Iedereen die zich bezig houdt met risicomanagement kan zich hierbij aansluiten. Wie meer wil weten … Lees verder “Wat zou Harrie doen?”

Playing God in Yellowstone

The Destruction of America’s First National Park Alston Chase | 1987, Harper Collins Beavers have disappeared; their prime food, aspen and willow, have drastically declined. Cougars, bobcats and wolves are no longer here, victims of predator control from earlier times. Deer, moose and bighorn sheep are scarce; visitors seldom see black bears, and the grizzly is … Lees verder “Playing God in Yellowstone”

“It’s nature that needs money”

Tom Phillips | 2023, The Guardian “The Brazilian president, Luiz Inácio Lula da Silva, has told developed countries to put their money where their mouth is when it comes to protecting the world’s remaining tropical forests, as major rainforest nations demanded hundreds of billions of dollars of climate financing and a greater role in how … Lees verder ““It’s nature that needs money””

Risicomanagement: Wat zou Arie doen?

Gemeente Amsterdam | 2010 ARIE staat voor: Amsterdams RIsicomanagement Expertisenetwerk. Arie is een dynamisch kennisnetwerk op het gebied van risicomanagement. Iedereen die zich bezig houdt met risicomanagement kan zich hierbij aansluiten. Wie meer wil weten over risicomanagement of het invoeren daarvan, kan een beroep doen op Arie, want Arie wil graag dat we binnen de … Lees verder “Risicomanagement: Wat zou Arie doen?”

Intelligent bestuur verbeeld(t)

Modell(er)en van openbaar bestuur Martin Schulz, Mark van Twist, Martijn van der Steen en Christiaan van der Kaaij | 2023, NSOB In een periode van 12,5 jaar heeft de NSOB samen met zeven verschillende ministeries gewerkt aan het kennisprogramma Intelligent Bestuur. Gedurende deze periode hebben wij voor de ministeries gezamenlijk en apart onderzoeken verricht en … Lees verder “Intelligent bestuur verbeeld(t)”

Gezocht: Diplomatieke amokmaker

Perspectieven op de toekomst, aan de vooravond van de benoeming van de derde deltacommissaris Kees Lambregtse, Roland Heijnen, Jasper Groebe, Babs van den Broek | 2023, NSOB De wateropgave is diepgeworteld in de geschiedenis van ons land. Nederland leeft met water. We wanen ons veilig achter de dijken, maar misschien is dat wel te lichtzinnig … Lees verder “Gezocht: Diplomatieke amokmaker”

Habitats of the World

A Field Guide for Birders, Naturalists, and Ecologists Iain Campbell, Ken Behrens, Charley Hesse, and Phil Chaon | Princeton University Press Accurately identifying and understanding habitats in detail is essential to any birder, naturalist, outdoor enthusiast, or ecologist who wants to get the most out of their experiences in the field. Habitats of the World … Lees verder “Habitats of the World”

Circular economy’s slow transition

European Court of Auditors | 2023 There is little sign of the EU’s transition to a circular economy, says a report published today by the European Court of Auditors. EU measures and billions of euros have had little impact on EU countries’ transition, particularly concerning the circular design of products and manufacturing processes. In this … Lees verder “Circular economy’s slow transition”

Ecosystem City

Summary This book is about diagnosing the city. For that, the city is considered an ecosystem, like a forest. The city is regarded as a metaphor for society. It combines scientific discoveries, art impressions and practical insights to come to a holistic diagnosis of the city’s dynamics and diversity. This can lead to a better … Lees verder “Ecosystem City”

The State of Organizations 2023

Ten shifts transforming organizations By Patrick Guggenberger, Dana Maor, Michael Park, and Patrick Simon | 2023, McKinsey Business leaders around the world are currently addressing not only economic volatility, geopolitical instability, and the lingering effects of the COVID-19 pandemic but also a range of organizational shifts that have significant implications for structures, processes, and people. The … Lees verder “The State of Organizations 2023”

Governance in gevaar (3): gevaarlijke combinaties van voorzitters

Door Hans Hoek* (2012) In deze reeks ‘Governance in gevaar’ zijn  persoonlijkheden van bestuurders en toezichthouders beschreven, die een risico kunnen vormen voor de organisatie die zij leiden. Ook met voorzitters kan een organisatie risico lopen. In dit artikel beschrijft de auteur gevaarlijke combinaties van voorzitters. Het goed functioneren van de as van de voorzitter … Lees verder “Governance in gevaar (3): gevaarlijke combinaties van voorzitters”

Kabinet over ‘Staat van de Uitvoering 2022’

Oog hebben voor de uitvoering en uitvoerbaarheid is essentieel voor de effectiviteit van het beleid. Dat schrijven minister Schouten voor Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen en minister Bruins Slot van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in de kabinetsreactie op de Staat van de Uitvoering, de jaarlijkse rapportage van de verschillende uitvoeringsorganisaties waarin zij de politiek informeren over … Lees verder “Kabinet over ‘Staat van de Uitvoering 2022’”

Civitas Naturalis (13)

Vergadering 13. Breda, 21 Juni 2023 • Besloten is de website te beschouwen als platform en de gehele portfolio onder te brengen. Geen aparte subdomeinen en specifieke hosting maar alles onder één dak. Kostentechnisch veel efficiënter. Ook wordt besloten een basisthema van WordPress te kiezen, zodat zo min mogelijk extra onderhoud nodig is. • … Lees verder “Civitas Naturalis (13)”

The Mind of a Bee

Most of us are aware of the hive mind—the power of bees as an amazing collective. But do we know how uniquely intelligent bees are as individuals? In The Mind of a Bee, scientist and author Lars Chittka draws from decades of research, including his own pioneering work, to argue that bees have remarkable cognitive … Lees verder “The Mind of a Bee”

Nature’s Temples

A Natural History of Old-Growth Forests Revised and Expanded Joan Maloof | 2023 Standing in an old-growth forest, you can instinctively sense the ways it is different from forests shaped by humans. These ancient, undisturbed ecosystems are increasingly rare and largely misunderstood. Nature’s Temples explores the science and alchemy of old-growth forests and makes a … Lees verder “Nature’s Temples”

The Hidden Company That Trees Keep

Life from Treetops to Root Tips James B. Nardi | 2023 A spectacularly illustrated journey into the intimate communities that native trees share with animals, insects, fungi, and microbes. You can tell a lot about a tree from the company it keeps. James Nardi guides you through the innermost unseen world that trees share with … Lees verder “The Hidden Company That Trees Keep”

Het tij tegen

Herman Tjeenk Willink | 2023 Meer dan een halve eeuw was Herman Tjeenk Willink direct betrokken bij ontwikkelingen in en rond de overheid: als publieke ambtsdrager, als maatschappelijk bestuurder, als kritische beschouwer. Hij werd niet moe erop te wijzen dat de overheid in haar beleid én functioneren moet voldoen aan de eisen van democratie en … Lees verder “Het tij tegen”

The Earth Transformed

An Untold History Peter Frankopan | 2023 A most anticipated book of the year: A revolutionary new history that reveals how climate change has dramatically shaped the development and demise of civilisations. Global warming is one of the greatest dangers mankind faces today. Even as temperatures increase, sea levels rise, and natural disasters escalate, our … Lees verder “The Earth Transformed”

Framework CINETONE®

CINETONE® is a framework for diagnosing a community of life (civitas) within the public domain. It focuses on finding the tone, using measurement, dialogue, co-creation and presentation. The name is the acronym of CIvitas Naturalis Ecosystemic TONE. The framework uses various methods and techniques for data collection and measurement of the ecosystem. We operate using in-depth interviews, quantitative surveys … Lees verder “Framework CINETONE®”

Het onbehagen in de democratie

Denken in tijden van crisis Michael J. Sandel | 2023 Een van de belangrijkste filosofen van onze tijd over maatschappelijke ongelijkheid, giftige politiek en een wankele democratie. Het onbehagen in de democratie is een compleet herziene editie van het invloedrijke boek van Michael J. Sandel. Hij constateerde in de jaren 90 al een diepe ontevredenheid in … Lees verder “Het onbehagen in de democratie”

The Disappearing City

Frank Lloyd Wright | 1932 “The principles set forth in The Disappearing City Frank Lloyd Wright’s advocacy of creating cities built to human scale, of planning the open spaces, making possible both community places and truly private places, of decentralizing the structure of our civilization – found their most thoughtful expression in his Broadacre City, an idea … Lees verder “The Disappearing City”

Garden Cities of To-Morrow

Ebenezer Howard | 1965 Originally published in 1898 as To-Morrow: A Peaceful Path to Reform by Ebener Howard “the book”, writes F.J. Osborn “holds a unique place in town planning literature, is cited in all planning bibliographies, stands on the shelves of the more important libraries, and is alluded to in most books on planning; yet most … Lees verder “Garden Cities of To-Morrow”

The Just City Essays

26 Visions for Urban Equity, Inclusion and Opportunity Edited by Tony L. Griffin, Ariella Cohen and David Maddox | 2015 From the Nature of Cities: “Over the past decade, there have been conversations about the “livable city,” the “green city,” the “sustainable city” and, most recently, the “resilient city.” At the same time, today’s headlines—from Ferguson to Baltimore, … Lees verder “The Just City Essays”

The Fractured Metropolis

Improving The New City, Restoring The Old City, Reshaping The Region Jonathan Barnett | 1995 This book provides a thorough analysis of cities and the entire metropolitan region, considering how both are intrinsically linked and influence one other, targeted at architects, students, urban designers and planners, landscape architects, and city and regional officials. Introduction This … Lees verder “The Fractured Metropolis”

ISO 14004:2016 Environmental management systems

ISO 14004:2016 provides guidance for an organization on the establishment, implementation, maintenance and improvement of a robust, credible and reliable environmental management system. The guidance provided is intended for an organization seeking to manage its environmental responsibilities in a systematic manner that contributes to the environmental pillar of sustainability. This International Standard helps an organization … Lees verder “ISO 14004:2016 Environmental management systems”

Raad van Sta­te jaar­ver­slag 2022

Raad van State | 2023 De overheid staat zichtbaar onder druk. De maatschappelijke opgaven waarvoor zij staat zijn niet alleen urgent, maar ook ingewikkeld. In de zorg, in de bouw, bij uitvoeringsdiensten, bij de rechterlijke macht, overal is overbelasting en onderbezetting. De overheid moet slagvaardig handelen. Dat betekent: keuzes maken en die consequent uitvoeren. Niet … Lees verder “Raad van Sta­te jaar­ver­slag 2022”

The Crisis of Democratic Capitalism

Martin Wolf | 2023 From the author, known from The Shifts and the Shocks. He is one of the most influential writers on economics on the reckoning with how and why the relationship between democracy and capitalism is coming undone. A book by Martin Wolf, published by Allen Lane. We are living in an age when economic … Lees verder “The Crisis of Democratic Capitalism”

Risicomanagement, meer dan de som der delen

Frank van Kuijck en Rein-Aart van Vugt | Deloitte, 2010 De rol die gemeenten en provincies (hierna gemeenten) in onze samenleving innemen, is gecompliceerd. Dat kun je zien aan het aantal relaties dat gemeenten hebben. Denk bijvoorbeeld aan de partijen die betrokken zijn bij de ontwikkeling van een project. De complexiteit wordt ook gecreëerd door … Lees verder “Risicomanagement, meer dan de som der delen”

Design for a Better World

Meaningful, Sustainable, Humanity Centered Don Norman | 2023 How human behavior brought our world to the brink, and how human behavior can save us. The world is a mess. Our dire predicament, from collapsing social structures to the climate crisis, has been millennia in the making and can be traced back to the erroneous belief that … Lees verder “Design for a Better World”

Resilience Thinking

Sustaining Ecosystems and People in a Changing World Brian Walker and David Salt | 2006 Increasingly, cracks are appearing in the capacity of communities, ecosystems, and landscapes to provide the goods and services that sustain our planet’s well-being. The response from most quarters has been for “more of the same” that created the situation in … Lees verder “Resilience Thinking”

Democracy Erodes from the Top

Leaders, Citizens, and the Challenge of Populism in Europe Larry M. Bartels | 2023 A seeming explosion of support for right-wing populist parties has triggered widespread fears that liberal democracy is facing its worst crisis since the 1930s. Democracy Erodes from the Top reveals that the real crisis stems not from an increasingly populist public but … Lees verder “Democracy Erodes from the Top”

The Big Con

How the Consulting Industry Weakens our Businesses, Infantilizes our Governments and Warps our Economies Mariana Mazzucato and Rosie Collington | 2023 There is an entrenched relationship between the consulting industry and the way business and government are managed today which must change. Mariana Mazzucato and Rosie Collington show that our economies’ reliance on companies such as McKinsey, Boston Consulting Group, … Lees verder “The Big Con”

Georganiseerde onmacht

Over de rol van de rijksoverheid bij de jeugdbescherming Algemene Rekenkamer | 2023 In 2015 is de verantwoordelijkheid voor jeugdbescherming overgeheveld naar gemeenten. Hiermee zouden de totale uitgaven aan jeugdzorg dalen, de wachttijden korter worden en de administratieve last voor hulpverleners afnemen. Dat is niet gelukt. Kinderen en kwetsbare gezinnen krijgen niet (tijdig) de hulp die ze nodig … Lees verder “Georganiseerde onmacht”

Toezien op publieke belangen

Naar een verruimd perspectief of rijkstoezicht Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) | 2013 Tot ongeveer twintig jaar geleden was toezicht een weinig spectaculair en nauwelijks zichtbaar onderdeel van het openbaar bestuur. Toezicht was vooral een zaak van individuele inspecteurs die doorgaans buiten het zicht van de openbaarheid op een vaak informele wijze hun toezichtdomein … Lees verder “Toezien op publieke belangen”

Industrie en Omwonenden

De Onderzoeksraad voor Veiligheid | 2023 De Onderzoeksraad voor Veiligheid heeft onderzoek gedaan naar de wijze waarop burgers in Nederland worden beschermd tegen de risico’s van soms jarenlange industriële uitstoot. Blootstelling aan industriële stoffen kan schade veroorzaken aan de gezondheid. Dit kan door eenmalige uitstoot of lozing zijn, maar ook door een opeenstapeling van stoffen … Lees verder “Industrie en Omwonenden”

Environmental Protection Agency (EPA)

US Government | December 2, 1970 This organisation was founded as an independent executive agency of the United States federal government tasked with environmental protection matters. Beginning in the late 1950s and through the 1960s, US Congress reacted to increasing public concern about the impact that human activity could have on the environment. In 1959 congress passed … Lees verder “Environmental Protection Agency (EPA)”

Judgment under Uncertainty: Heuristics and Biases

Biases in judgments reveal some heuristics of thinking under uncertainty Amos Tversky and Daniel Kahneman | 1974 “This article described three heuristics that are employed in making judgments under uncertainty: (i) representativeness, which is usually employed when people are asked to judge the probability that an object or event A belongs to class or process … Lees verder “Judgment under Uncertainty: Heuristics and Biases”

Silent Spring

Rachel Carson | 1962 This sensational book, Silent Spring (1962) by Rachel Carson, warned of the dangers to all natural systems from the misuse of chemical pesticides such as DDT, and questioned the scope and direction of modern science, initiating the contemporary environmental movement. Silent Spring began with a “fable for tomorrow” – a true story … Lees verder “Silent Spring”

Mercy Mercy Me (The Ecology)

Marvin Gaye | 1971 Woah, ah, mercy, mercy me Ah, things ain’t what they used to be (ain’t what they used to be) Where did all the blue skies go? Poison is the wind that blows From the north and south and east Woah, ah, mercy, mercy me Ah, things ain’t what they used to … Lees verder “Mercy Mercy Me (The Ecology)”

Think Tank ‘From Global to Local’

PRIMO and UDITE | 2013 Gérard Combe and Jack Kruf, both board members of the international PRIMO Europe association, coined in Brussels the idea to bring global developments to local governments via a think tank concept. It was elaborated and applied in close cooperation with Ronny Frederickx (UDITE) and Eric Frank (PRIMO Nederland). It was … Lees verder “Think Tank ‘From Global to Local’”

Creating Public Value

Strategic management in government Mark H. Moore | 1995 Public Value is a theory for public management advanced by Professor Mark Moore of the Harvard Kennedy School of Government. Over the previous two decades, staff and students at Harvard’s Kennedy School of Government, where Moore taught, engaged in conversations about producing excellence in public management. … Lees verder “Creating Public Value”

Uncertain safety

WRR Scientific Council for Government Policy | 2008 In view of the vulnerability of humans, society and the natural environment, a proactive approach to uncertainties is required. A precautionary approach will create new responsibilities for the government, the private sector and consumers, as well as new activities. In its report Uncertain safety (Report no. 82, 2008), … Lees verder “Uncertain safety”

Risk Governance: towards and integrative approach

A framework by International Risk Governance Council Ortwin Renn, with annexes by Peter Graham | 2005 In this comprehensive white paper Risk Governance: Towards an integrative approach – coordinated and edited by Professor Ortwin Renn – the International Risk Governance Council (IRGC) brought together: “an integrated analytic framework for risk governance which provides guidance for the … Lees verder “Risk Governance: towards and integrative approach”

De Wet open overheid (Woo)

Rijksoverheid | 2023 De Wet open overheid (Woo) regelt het recht op informatie over alles wat de overheid doet. Het is de opvolger van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). De Woo is bedoeld om de overheid nog transparanter te maken. Dit zijn de belangrijkste veranderingen: Een Woo-verzoek moet nog steeds binnen vier weken worden afgehandeld. Maar … Lees verder “De Wet open overheid (Woo)”

Is the end of risk management near?

A collective reconsideration Marinus de Pooter | 2015 For those who listen in various sectors, the picture quickly emerges that risk management is not successful in practice. And that despite all the investments made and the energy that has been put into it in recent years. If risk management does indeed bring so much good … Lees verder “Is the end of risk management near?”

Energietransitie en omgang met onzekerheid

Prof. Dr. Bastiaan Zoeteman[1] | 2018 De denktank ‘From Global to Local’[2] te Den Haag op 20 april 2018 is erop gericht de inventiviteit te verbeteren van lokale gemeenschappen in het omgaan met op hogere schaalniveaus spelende onzekerheden met veel impact. Daartoe worden uitkomsten van relevante onderzoeken verbonden met het risicomanagement rond de uitdagingen die … Lees verder “Energietransitie en omgang met onzekerheid”

The Liars of Nature and the Nature of Liars

Cheating and Deception in the Living World Lixing Sun* | April 2023, Princeton University Press. Nature is rife with cheating. Possums play possum, feigning death to cheat predators. Crows cry wolf to scare off rivals. Amphibians and reptiles are inveterate impostors. Even genes and cells cheat. The Liars of Nature and the Nature of Liars … Lees verder “The Liars of Nature and the Nature of Liars”

Kanteling in risicomanagement

De weg naar good governance Rik Buddenberg* | 2015 Het accent heeft de afgelopen jaren gelegen op risicomanagement en minder op Good Governance. Hoewel risicomanagement een belangrijk thema is, kan ik me niet aan de indruk onttrekken dat risicomanagement een enigszins achterhaald thema is. Het denken in scenario’s bij publieke organisaties is inmiddels op grote … Lees verder “Kanteling in risicomanagement”

‘Governance in gevaar? (2): risicovolle toezichthouders

Hans Hoek* | 2010 In deze reeks ‘Governance in gevaar’ zijn  persoonlijkheden van bestuurders  beschreven, die een risico kunnen vormen voor de organisatie die zij leiden. Ook met toezichthouders kan een organisatie risico lopen. In dit artikel beschrijft de auteur risicovolle leden van de raad van toezicht of raad van commissarissen. De maatschappij en de … Lees verder “‘Governance in gevaar? (2): risicovolle toezichthouders”

Elke regio telt!

Een nieuwe aanpak van verschillen tussen regio’s’ Rli, ROB en RVS | 2023 De regionale verschillen in brede welvaart in Nederland zijn groot en ze nemen toe. Het beleid van het kabinet moet zich richten op het tegengaan van onwenselijke verschillen, het compenseren van achterstanden alleen is onvoldoende. Er moet overal in Nederland worden geïnvesteerd … Lees verder “Elke regio telt!”

Betrokken burgers

Onmisbaar voor een toekomstbestendige leefomgeving Planbureau voor de Leefomgeving | 2023 In dit PBL-signalenrapport wordt aan de hand van acht signalen ingegaan op de vraag hoe overheden beter met burgerbetrokkenheid om kunnen gaan. De overheid denkt bij betrokkenheid vooral aan participatie terwijl aandacht voor eigen initiatief, voor weerstand, voor de ervaringen, wensen en mogelijkheden van … Lees verder “Betrokken burgers”

Democratie in de gemeente

Coördinatie Hans Vollaard (Universiteit Utrecht) en Giedo Jansen (Universiteit van Amsterdam) | 2023 Dit rapport doet verslag van onderzoek naar lokale democratie vanuit het perspectief van de kiesgerechtigde inwoners. Lokale democratie is meer dan verkiezingen alleen. Daarom richt het rapport zich niet alleen op opkomst en stemkeuze, maar ook op andere vormen van politieke participatie (zoals inspraak) … Lees verder “Democratie in de gemeente”

A shift in paradigm?

Collaborative public administration in the context of national digitalization strategies Gerhard Hammerschmid, Enora Palaric, Maike Rackwitz and Kai Wegrich | Wiley Online Library Despite claims of a paradigmatic shift toward the increased role of networks and partnerships as a form of governance—driven and enabled by digital technologies—the relation of “Networked Governance” (NG) with the pre-existing … Lees verder “A shift in paradigm?”

12 Principes van Goede Besturing

Raad van Europa | 2008 De Raad van Europa heeft 12 principes voor goede besturing vastgesteld. Zij dienen als uitgangspunten, randvoorwaarden en richtlijnen bij het effectief handelen in publieke zaken. Het is een nobele set en een aansporing voor elk bestuur en elke organisatie. Het is spannend om te weten waar mechanismen van bijsturing zitten … Lees verder “12 Principes van Goede Besturing”

Risico’s, besturing en democratie

Een bestuurskundige beschouwing Eugène Meuleman | 2014 Het afgelopen jaar is een groot aantal interessante publicaties verschenen over publiek risicomanagement. Op een tweetal van deze publicaties wil ik nader ingaan: het Global Risks Report 2014 van het World Economic Forum en het verslag “Risico’s en bedreigingen 2014” van het Analistennetwerk Nationale Veiligheid (ANV). Global Risks 2014, … Lees verder “Risico’s, besturing en democratie”

WMO en het managen van risico’s

Jan-Willem Boissevain, Logica en Jack Kruf, gemeente Roosendaal | 29 maart 2007, Rotterdam Per 1 januari 2007 is de WMO van start gegaan. Iedereen bereidde zich voor op woedende burgers, enorme wachtlijsten en stapels bezwaarschriften. Maar niets van dat alles. Toch zijn de risico’s reëel. Misschien niet op korte termijn, maar op lange termijn neemt … Lees verder “WMO en het managen van risico’s”

Water: Bend the Trend

PBL Netherlands Environmental Assessment Agency / Planbureau voor de Leefomgeving | 2023 This study The Geography of Future Water Challenges – Bending the trend shows that there is a great urgency to tackle global water and climate adaptation issues. This will require radical changes in the thinking about the value of water and in policy … Lees verder “Water: Bend the Trend”

Civitas Naturalis (12)

Vergadering 12. Breda, 21 Maart 2023 • Publicatie Understanding Public Governance is gepubliceerd in januari 2023. Besloten wordt het artikel om te zetten naar een wetenschappelijke publicatie. Besloten wordt het op te knippen op basis van de bevindingen. • CINETONE®: de methoden en technieken (met gereedschappen) hebben hun eerste testen ondergaan. Zij zijn veelbelovend. • … Lees verder “Civitas Naturalis (12)”

Staat van het Bestuur 2022

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) | 2022 De Staat van het Bestuur biedt elke twee jaar een beeld van hoe het decentrale openbaar bestuur in Nederland ervoor staat. Het bundelt actualiteiten, trends en ontwikkelingen en combineert de functie van langjarige monitoring en signalering voor de kortere termijn. Naast de constanten die het openbaar … Lees verder “Staat van het Bestuur 2022”

AR6 Synthesis Report Climate Change 2023

IPCC | 2023 Interlaken, Switzerland, March 20, 2023 — There are multiple, feasible and effective options to reduce greenhouse gas emissions and adapt to human-caused climate change, and they are available now, said scientists in the latest Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) report released today. “Mainstreaming effective and equitable climate action will not only … Lees verder “AR6 Synthesis Report Climate Change 2023”

City typology as the basis for policy

Towards a tailor-made approach to the benchmarking and monitoring of the energy and climate policy of cities KPMG | 2010 The whole world is facing a major challenge of how to limit the effects of climate change. These days, there is little doubt that climate change is an important issue. Therefore, the main question now … Lees verder “City typology as the basis for policy”

The Forest: A Fable of America in the 1830s

Our foundation believes in the parallels between and analogies of forest and society, in a systemic way. It is nice that now and then a book crosses our path with principles alike. A recommend book by Annie Proulx, Pulitzer Prize–winning author of The Shipping News: “One of the richest books ever to come my way.” … Lees verder “The Forest: A Fable of America in the 1830s”

Risk Culture: Under the Microscope Guidance for Boards

The Institute of Risk Management | 2012 Richard Anderson, Chairman of The Institute of Risk Management: “For over 25 years the Institute of Risk Management has provided leadership and guidance to the emerging risk management profession with a unique combination of academic excellence and practical relevance. The Institute’s profile continues to grow internationally with heightened … Lees verder “Risk Culture: Under the Microscope Guidance for Boards”

Openbaar bestuur en de overtuiging van een gedeputeerde

Hans Redert en Jack Kruf | 2015 Het interview met gedeputeerde Yves de Boer van de provincie Noord-Brabant biedt een open inkijk in de relevante trends en ontwikkelingen met betrekking tot het besturen van het publieke (provinciale) domein. Veel van de inzichten van deze gedeputeerde zijn anno 2023 nog steeds actueel. Het interview bevat lessen hoe te … Lees verder “Openbaar bestuur en de overtuiging van een gedeputeerde”

Een waterschap voor het waterbeheer van de toekomst

Myrthe van Delden, Johan Oudega, Martijn van der Steen en Marise van ’t Wout | 2023 “In 2023 zijn opnieuw Waterschapsverkiezingen in Nederland. In de aanloop naar die verkiezingen voerden de waterschappen met elkaar een strategisch gesprek over de uitdagingen die er op waterschappen afkomen, over de kansen die er liggen en over de onzekerheden die er … Lees verder “Een waterschap voor het waterbeheer van de toekomst”

The resilient city – state of the art

Nikola Hochholdinger, Alexandra Schantl and Thomas Prorok | KDZ During the pandemic, the discussion about the resilience of our social system and especially of Austrian cities and municipalities is increasingly becoming the focus of political and social discourse. This working document provides a first overview of the state of scientific discussion on urban resilience, existing literature, … Lees verder “The resilient city – state of the art”

Systeemrobuustheid in het waterbeheer

Over het voorkomen van onacceptabele schade Marjolein Mens | 2015 De maatschappelijke gevolgen van overstromingen en droogte nemen toe Overstromingen en droogte hebben wereldwijd steeds grotere maatschappelijke gevolgen. Ook neemt de kans op deze gebeurtenissen waarschijnlijk toe door klimaatverandering. Waterbeleid richtte zich tot op heden op het voorkómen van overstromingen of droogte, door bijvoorbeeld dijken … Lees verder “Systeemrobuustheid in het waterbeheer”

The working of the Forest

In our foundation we believe that society, its governing bodies and public administration and governance sciences can learn a lot from the working of the forest ecosystem. Society, we think, follows the rules of nature. In fact it is an image of nature. So is the forest. We know from our founding father, friend and … Lees verder “The working of the Forest”

Integrale Circulaire Economie Rapportage 2023

Planbureau voor de Leefomgeving | 2023 De Integrale Circulaire Economie Rapportage (ICER 2023) schetst de voortgang van de transitie naar een circulaire economie in Nederland. Het PBL schrijft dit rapport op verzoek van het kabinet eens in de twee jaar. De eerste versie van de ICER is begin 2021 verschenen. De ICER 2023 is in … Lees verder “Integrale Circulaire Economie Rapportage 2023”

Hexagon in publieke (be)sturing

Stichting Civitas Naturalis | 2023 Het doel van onze studie was om beter te begrijpen wat er op lokaal niveau gebeurt met betrekking tot de besturing van dorpen en steden, dit vooral vanuit het perspectief van de praktijk. De bevindingen zijn vastgelegd in het Civitas Navigation Report 2023. Civitas staat voor gemeenschap van burgers. Navigatie … Lees verder “Hexagon in publieke (be)sturing”

Maatschappelijke bestuurskunde

Hoe verbindende bestuurskundigen (kunnen) inspelen op maatschappelijke vraagstukken Tom Overmans, Marlies Honingh & Mirko Noordegraaf  (red.) | Boom bestuurskunde Het vakgebied bestuurskunde heeft zich de afgelopen jaren bewezen. Via opleidings- en onderzoeksprogramma’s, academische netwerken, internationale verbanden, publicaties, symposia en prijzen wordt gewerkt aan de versterking van het openbaar bestuur. Door de jaren heen is het … Lees verder “Maatschappelijke bestuurskunde”


There are the natural processes, flows and chains, making life possible for the components and communities of the ecosystem, forest or city alike. It is wise to diagnose and know them, because they give insight in the way the ecosystem has built up its resilience and diversity leading to understanding the state of it. The … Lees verder “Process”

Actieagenda Sterk Bestuur

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties | 2023 In haar brief inzake Actieagenda Sterk Bestuur formuleert de minister: “Een dienstbare overheid let niet alleen op de regels, maar kijkt ook hoe haar handelen voor mensen uitpakt. Een responsieve overheid luistert goed naar wat er leeft en zorgt ervoor dat wetgeving, beleid en uitvoering meer één … Lees verder “Actieagenda Sterk Bestuur”

De decentralisaties

Paul Bordewijk* | 2014 De decentralisaties in het sociale domein betekenen voor de gemeenten een uitdaging van ongekende omvang, vooral door de bezuinigingen die eraan gekoppeld zijn. Maar in de campagnes voor de gemeenteraadsverkiezingen was daar nauwelijks iets van te merken. Die gingen over het vertrouwde domein van de publieke voorzieningen: een cultuurpaleis in Den … Lees verder “De decentralisaties”

Risicomanagement in kleine gemeenten

Sinds de invoering van het Besluit Begroting en Verantwoording 2004 (BBV 2004) is risicomanagement bij gemeenten volop in beweging. De structurele verankering van risicomanagement vraagt echter om blijvende aandacht en omvat meer dan het uitvoeren van een eenmalig ‘kunstje’ of het opstellen van een weerstandsparagraaf. Implementatie hoeft geen belemmering te zijn De vraag is hoeveel inspanning … Lees verder “Risicomanagement in kleine gemeenten”

UN High Seas Treaty

This evening more than 100 nations finally have reached a historic agreement to protect the world’s oceans following 10 years of negotiations. The High Seas Treaty places 30% of the seas into protected areas by 2030, aiming to safeguard and recuperate marine nature. The negotiations had been held up for years over disagreements on funding and fishing … Lees verder “UN High Seas Treaty”

Unieke Unie

Koos van Houdt | februari 2023 Onlangs herinnerde Jack Kruf op deze plek eraan dat ik op 2 juni 2016 de onderscheiding ‘Medaille Mérite Européen in zilver’ ontving tijdens een mooie bijeenkomst in de toenmalige en hopelijk ook toekomstige vergaderzaal van de Eerste Kamer aan het Binnenhof in Den Haag. Ik kreeg die onderscheiding vanwege … Lees verder “Unieke Unie”

Nieuw model helpt gemeenten bij risicomanagement

Ignacio Jose Cienfuegos Spikin | 2013 Over de zoektocht naar de volwassenheid van het vak risicomanagement Risicomanagement is een trend in bijna elke sector. Publieke organisaties zoals gemeenten blijven achter op dit terrein, maar zij hebben nu een nieuw hulpmodel in handen. De uit Chili afkomstige Ignacio Cienfuegos Spikin, in 2013 gepromoveerd aan de Universiteit … Lees verder “Nieuw model helpt gemeenten bij risicomanagement”

The new Danish guide on Risk Leadership

Lars Løkke Rasmussen and Jesper Hjort | 2007 In January 2007, PRIMO Danmark launched their national guide on (public) risk management Risikoledelse – En Kommunal Opgave. The guide was endorsed by the Danish Minister of Interior, Lars Løkke Rasmussen, who wrote the first part of the preface to the guide. Rasmussen: “Every day, local authority managers make … Lees verder “The new Danish guide on Risk Leadership”

“Long history of corporate governance puts UK in the lead”

Original (Dutch) by Jos Moerkamp | 2006 (translation by Jack Kruf | 2023)  Interview with Dr. Lynn Drennan, CEO of ALARM, about risk management The European example of well-developed risk management in the public sector is Great Britain. In the country where you can insure yourself against almost anything, governments and other public organisations appear to do … Lees verder ““Long history of corporate governance puts UK in the lead””

The risk management divide: public and private sector

Peter Young | 2007 and 2012 This article highlights the main differences between public and private risk management. In fact it are two essays written in two moments in time. It is about the increasing and growing insights in the differences between public and private risk. The science is young. Young, P. (2007) Public and Private … Lees verder “The risk management divide: public and private sector”

Het wil maar niet vlotten

Adriaan Bouwdewijn* | 2014 Het zijn waarnemingen van een betrokkene. Het wil niet vlotten met risicomanagement bij organisaties in het publieke domein. Met regelmaat verschijnen er artikelen, waarin op basis van onderzoek of inventarisatie uiteen wordt gezet dat risicomanagement een formaliteit lijkt te worden, een verplicht nummer, een papieren tijger, een exercitie voor de vorm. Op grond … Lees verder “Het wil maar niet vlotten”

Van cijfers en controle naar waarden en vertrouwen

Jan Willem Dijk, Theo Dijkstra, Eric Frank en Jack Kruf | 2015 Over een paradox en de zoektocht. Een essay naar aanleiding van een ronde tafel op uitnodiging van de gemeenten Assen, Groningen en Leeuwarden. Een multidisciplinair gezelschap buigt zich over de volgende vraag: ‘Wat zijn belangrijke waarden in het krachtenveld tussen cijfers en controle aan … Lees verder “Van cijfers en controle naar waarden en vertrouwen”

Verbonden partijen en waterschappen

Harry ter Braak en Erik Koopman | WagenaarHoes 2018 Verbonden partijen vervullen een steeds grotere rol in de taken van de diverse overheden zoals ook waterschappen. Steeds vaker wordt voor een verbonden partij gekozen om kennis en expertise te delen, uitvoeringstaken gezamenlijk op te pakken en om (maatschappelijke) problemen op te lossen. Echter, veel waterschappen, … Lees verder “Verbonden partijen en waterschappen”

Haarscheuren in financiële verhoudingen

Caspar Boendermaker & Jack Kruf | 2019 In april 2019 vond  in samenspraak met BNG Bank, de jaarlijkse PRIMO/UDITE-bijeenkomst van de denktank ‘From Global to Local’ plaats. Een vijftiental publieke leiders hebben bij en met BNG Bank gesproken over de uitdagingen waar decentrale overheden voor staan. Aan de hand van het recent verschenen Global Risks … Lees verder “Haarscheuren in financiële verhoudingen”

Risicomanagement: strategisch instrument

Vincent Janssen* | 2015 Naar een echte en bredere discussie Wanneer heeft u de jaarrekening van uw gemeente voor het laatst ingekeken? Voor de meesten van u waarschijnlijk bij vaststelling door de raad. De paragraaf weerstandsvermogen van de jaarrekening heeft dan ook maar een beperkte waarde voor de dagelijkse besturing en het omgaan met risico’s. … Lees verder “Risicomanagement: strategisch instrument”

The Power of Organizations: A New Approach to Organizational Theory

Heather A. Haveman | 2022 How organizations developed in history, how they operate, and how research on them has evolved. Organizations are all around us: government agencies, multinational corporations, social-movement organizations, religious congregations, scientific bodies, sports teams, and more. Immensely powerful, they shape all social, economic, political, and cultural life, and are critical for the planning … Lees verder “The Power of Organizations: A New Approach to Organizational Theory”

The Big Beautiful Municipality?

Harrie Scholtens* | 2013 Times are changing. In every society this will happen and has to be recognised. However difficult it is to say goodbye to the past, we have to realise that the past is behind us. Of course we have to learn from it, but we also have to look forwards and prepare … Lees verder “The Big Beautiful Municipality?”

Rechtvaardigheid in klimaatbeleid

Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid | februari 2023 Rechtvaardigheid moet, net als doelmatigheid en rechtmatigheid, een belangrijke pijler zijn van het Nederlandse klimaatbeleid. Het klimaat en het klimaatbeleid zullen de komende decennia veranderen. Niet alleen moet de CO2-uitstoot in 2050 teruggebracht zijn tot netto nul, ook zal Nederland steeds meer te maken krijgen met een … Lees verder “Rechtvaardigheid in klimaatbeleid”

Governance in gevaar (1): risicovolle bestuurders

Hans Hoek* | 2010 Besturen is een moeilijk vak, waarvoor niet iedereen geschikt is. Geschiktheid hangt af van kennis en vaardig­heden, maar ook van de persoon, zijn houding en zijn gedrag. Kennis en vaardigheden kun je leren en toetsen bij een sollicitatie. Maar het is moeilijker om er achter te komen wat voor persoon de … Lees verder “Governance in gevaar (1): risicovolle bestuurders”

Leadership failures

John O’Dea* | May 2017 We in Europe believe that our democratic system provides the foundation for a great set of principles and values that lead to good public governance. Public leadership is embedded within this, at least we think it is fair to say we ‘believe’ this. One might even say we have believed … Lees verder “Leadership failures”

Reflecties bij het Regeerakkoord

Jack Kruf | 17 oktober 2017 In het openbaar bestuur staat het professioneel managen van waarden, doelen en performance centraal. Zij die als vertegenwoordigers van het volk gekozen zijn om het land, de provincie of de gemeenten te besturen staan daarbij voor een verantwoordelijke opgave. Factoren als robuustheid, focus, realisme, veerkracht, weerstandsvermogen, alertheid, wendbaarheid, innovatiekracht en … Lees verder “Reflecties bij het Regeerakkoord”

Zicht op de toekomst: De wereld 80 jaar verder

Eric Frank* | 2018 Met interesse bekeek ik nog eens het boek Zicht op de toekomst – De wereld 80 jaar verder van de gebroeders Rudolf en Robbert Das, (tweeling 1929), technisch illustratoren, bouwkundig ontwerpers, futurologen, visionairs en auteurs. In dit boek kun je nog eens lezen – en vooral ook bekijken – over de achterliggende problematiek … Lees verder “Zicht op de toekomst: De wereld 80 jaar verder”

Stop met risicomanagement, begin met waardemanagement

Peter Paul Leutscher* en Marinus de Pooter** | 2014 Over energie, rollen en het speelveld Veel profit en non-profit organisaties hebben in de afgelopen jaren geïnvesteerd in risicomanagementsystemen. Het is onze observatie dat veel van die inspanningen niet hebben geleid tot bevredigende resultaten voor bestuurders en managers. In dit artikel bespreken wij diverse redenen hiervoor. … Lees verder “Stop met risicomanagement, begin met waardemanagement”

Akkoord?! Besturen met akkoorden als evenwichtskunst

Raad voor het Openbaar Bestuur | 2020 Besturen met akkoorden is in deze tijd van politieke versnippering en complexe vraagstukken een onmisbaar instrument. Het is niet mogelijk effectief beleid te maken dat kan rekenen op draagvlak zonder akkoorden te sluiten met maatschappelijke organisaties, bedrijven en burgers. Dat stelt de Raad voor het Openbaar Bestuur in … Lees verder “Akkoord?! Besturen met akkoorden als evenwichtskunst”

De Bosatlas van de duurzaamheid

Noordhoff De atlas laat zien welke effecten de toenemende invloed van de mens op de aarde  heeft, bijvoorbeeld in de vorm van klimaatverandering, het opraken van grondstoffen, verlies aan biodiversiteit en tekort aan zoet water. De atlas geeft ook inzicht in de afspraken die er in internationaal verband zijn gemaakt om deze ontwikkelingen een halt … Lees verder “De Bosatlas van de duurzaamheid”

Quadruple Helix (grid)

Click to enlarge € 145,00 This rectangle archival pigment print of a colourful (Pantone®) mosaic expression is perfect for a modern and fresh look in home and office interiors. It is a reminder on the wall, that cooperation between different people and organisations can lead to a diverse palette. Dimensions: 40 x 40 cm Limited … Lees verder “Quadruple Helix (grid)”

Zelfingenomenheid als risico

Paul Wouters* | 2007 Mij is verzocht tot nader order als columnist te fungeren, met als bijzondere opdracht om ‘de zelfingenomen Hollander’ – de kwalificatie is niet afkomstig van deze Belg! – af en toe eens een spiegel voor te houden. Het schijnt deze mensensoort soms aan reflectie te ontbreken. Het spreekt vanzelf dat ik mijn … Lees verder “Zelfingenomenheid als risico”

Het belang van risicomanagement

Pim Vermeulen* | 2007 Dames en heren, Aan mij is gevraagd een inleiding te verzorgen over risicomanagement en daarin mijn visie te geven op het belang ervan. Als voorzitter van de Raad van Bestuur van de Bank Nederlandse Gemeenten heb ik vanzelfsprekend meer dan de spreekwoordelijke “affiniteit” met het onderwerp. Voor een bank “van en … Lees verder “Het belang van risicomanagement”

A Research Agenda for Governance

Guy Peters, Jon Pierre, Eva Sørensen, Jacob Torfing* | 2022 This incisive Research Agenda for Governance, published by Edward Elgar Publishing**, draws together unique contributions from leading scholars to examine the two distinct models of governance: the traditional model, based on the state and exercise of control through law and bureaucracy, and an alternative model … Lees verder “A Research Agenda for Governance”

Change is here to stay

Alinda van Bruggen | juni 2020 5 essentiële principes voor succesvol besturen in crisistijd Sinds het uitbreken van de Corona-pandemie bevinden we ons in een nieuwe werkelijkheid. Een werkelijkheid die we nog maar beperkt kennen en doorgronden. Maar waarbij één ding wel zeker is: er komt nog meer in beweging dan we nu kunnen voorzien. … Lees verder “Change is here to stay”

Een pluridisciplinaire benadering

Bij de diagnose van een voorliggend vraagstuk – groot of klein, dat maakt niet uit – is het uitgangspunt van het raamwerk Cinetone® om diverse perspectieven tegelijk te hanteren. Dus niet slechts vanuit dat ene gezichtspunt, het eigen beleidsveld, het voorliggende belang of de vertrouwde wetenschap. De stichting is geïnspireerd door het werk van prof. … Lees verder “Een pluridisciplinaire benadering”

2022 Global Risk Survey: Embracing risk in the face of disruption

PricewaterhouseCoopers | 2023 The world has changed in the past two years, as has the risk environment in which organizations operate. Today, change is fast and disruptive: caused disturbance in the labour market and the supply chain. The current volatile geopolitical environment is further exacerbating supply constraints, heightening cyber risks, introducing rapidly evolving sanctions and … Lees verder “2022 Global Risk Survey: Embracing risk in the face of disruption”

De integrale staat: kritiek van de samenhang

Bestuurskundige Paul Frissen* laat overtuigend zien hoe het alomtegenwoordige verlangen naar samenhang onze rechtstaat bedreigt. Het verlangen naar samenhang is even begrijpelijk als gevaarlijk. In politiek en bestuur komt het streven naar samenhang al decennialang tot uiting in integraal beleid. Er zijn integrale aanpakken, integrale plannen, integrale programma’s en integrale akkoorden. De term is onveranderd positief … Lees verder “De integrale staat: kritiek van de samenhang”

Pleidooi voor een ‘Besturingsparagraaf’

Keynote Jack Kruf, essay Michel Klompmaker | 2018 Tijdens het RiskCongres Lokaal Bestuur, 17 januari 2018 op het provinciehuis in Utrecht, spreekt een groep experts over de kernpunten van governance en control, betrekking hebbend op gemeentelijke organisaties. Jack Kruf bepleitte in zijn keynote een veel sterkere verbinding tussen de inhoud en de sturing van beleid. … Lees verder “Pleidooi voor een ‘Besturingsparagraaf’”

Is het einde van risicomanagement nabij?

Marinus de Pooter | 2014 Tijd voor een collectieve herbezinning! Voor wie zijn oor te luisteren legt in uiteenlopende sectoren doemt spoedig het beeld op dat risicomanagement in de praktijk maar beperkt aanslaat. En dat ondanks alle gedane investeringen en de energie die er in de afgelopen jaren in is gestoken. Als risicomanagement inderdaad zoveel … Lees verder “Is het einde van risicomanagement nabij?”

Risicomanagement bij grote evenementen

Eric Frank en Jack Kruf | 2016 De eindrapportage van Le Grand Départ de Tour de France 2015 door de gemeente Utrecht en de evaluatie ervan door de Universiteit van Utrecht alsmede het bezoek van het Koningspaar aan de gemeente Roosendaal in 2013 waren uitgangspunt voor de masterclass ‘risicomanagement bij grote evenementen’. Dit essay belicht deze … Lees verder “Risicomanagement bij grote evenementen”

Over de relevantie van Europese journalistiek

Journalist Koos van Houdt*, Europees correspondent en voormalig politiek redacteur van het Nederlands Dagblad, heeft op donderdag 2 juni 2016 uit handen van Jacques Santer, voormalig voorzitter van de Europese Commissie en huidig president van de Raad van Bestuur van de stichting Mérite Européen**, een prijs ontvangen voor zijn inzet voor Europa. Ook schrijver en … Lees verder “Over de relevantie van Europese journalistiek”

If Mayors Ruled the World

Benjamin R. Barber | 2013 Challenges of our time —climate change, terrorism, poverty, and trafficking of drugs, guns, and people — the world’s nations seem paralysed. The problems are too big, entrenched, and divisive for the nation-state. Is the nation-state, once democracy’s best hope, today dysfunctional and obsolete? The answer, according to Benjamin R. Barber, … Lees verder “If Mayors Ruled the World”

Over de ministeriële verantwoordelijkheid

Raad van State | 2020 Raad van Sta­te over mi­nis­te­riële ver­ant­woor­de­lijk­heid brengt een ongevraagd advies uit inzake ministeriële verantwoordelijkheid. Uitleggen wat de overheid doet en waarom ze doet wat ze doet: het is belangrijker dan ooit. Of het nu gaat om de veiligheid van de Stint, de cijfers over zware criminaliteit onder asielzoekers, de zeventig burgerdoden … Lees verder “Over de ministeriële verantwoordelijkheid”

Naar een civitas naturalis?

De civitas naturalis is een levensgemeenschap van burgers in balans met de natuur. Inhoud én besturing zijn in de natuurlijke stad uitgelijnd en werken volgens de principes van de natuur. Er is nu het Nederlandse actieplan voor groei van biologische productie en consumptie. Het is een eerste voorzichtige stap die de overheid zet. Het goede … Lees verder “Naar een civitas naturalis?”

‘Commitment aan de top nodig voor risicomanagement’

Martijn Kregting* interview met Jan-Henk Janssen | 2011 Het geheim van Arnhem Recent werd de aanpak op het gebied van risicomanagement door de gemeente Arnhem in een onderzoek naar 100.000+ gemeenten bestempeld als best practice. De gemeente heeft de afgelopen jaren zijn aanpak van risicomanagement radicaal veranderd. Het is onderdeel geworden van zowel het dagelijks … Lees verder “‘Commitment aan de top nodig voor risicomanagement’”

Resilience of what to what?

Jack Kruf | 2017 What is resilience? Well, there is no simple answer to this. Especially not regarding that of the ecosystem of a city. The concept, you might say, is in development in different sciences and recently entered the public governance domain related to the social-ecological system of society. Can resilience as indicator of … Lees verder “Resilience of what to what?”

Quadruple Helix

Stichting Civitas Naturalis maakt gebruik van technieken die onder meer ontwikkeld zijn in de bosecologie en silvologie. Dit om tot een integrale en holistische diagnose te komen van de betreffende krachtenvelden in het publieke domein. Een voorbeeld is deze diagnose van een bestaande regionale samenwerking in Nederland, bezien vanuit het aspect van economische ontwikkelingskracht. Beschouw … Lees verder “Quadruple Helix”

Simpler: The Future of Government

Cass Sunstein | 2014 Governments everywhere are undergoing a quiet and profound revolution: they’re getting simpler, more cost-effective, and focused on improved outcomes not politics. For four years one of the leading lights of that revolution, Cass Sunstein, as President Obama’s “Regulatory Czar,” oversaw the brilliant and successful effort to give every American better government. … Lees verder “Simpler: The Future of Government”

Staat van de Uitvoering 2022

De uitvoeringsproblemen bij de overheid inzake wetten en regels zijn al vele jaren groot. De overheid zelve heeft het vaak zo complex georganiseerd dat burgers de met het beleid beoogde doelen niet of slechts gedeeltelijk worden bereikt. Sterker, mensen die hulp nodig hebben komen door de gebrekkige uitvoering van beleid in de knel. Naar aanleiding … Lees verder “Staat van de Uitvoering 2022”

Multi-level governance

Jack Kruf Multi-level governance is an essential part of the navigation within the public domain. Like in nature there are influences going upwards and downwards between the layers of the ecosystem. As city manager I experienced the coming and going for example of national policy plans, rules and legislation downwards and financial and political influences … Lees verder “Multi-level governance”

Democratische controle op samenwerking moet beter

John Smits, Simone Buissink en Hugo Parker Brady | 2014 Gemeenten en provincies hebben de uitvoering van wettelijke taken en de realisatie van ambities op veel terreinen belegd bij privaatrechtelijke en publiekrechtelijke organisaties. Bijvoorbeeld bij regionale milieudiensten, veiligheidsregio’s, sociale werkvoorzieningen, afvalbedrijven en regionale luchthavens. Door de decentralisaties in het sociale domein neemt het aantal samenwerkingsverbanden verder … Lees verder “Democratische controle op samenwerking moet beter”

Myopic Voters and Natural Disaster Policy

Andrew Healy, Loyola Marymount University, and Neil Malhotra, Stanford University | 2009 In our democratic system citizens vote for their representative politicians, elected councils as well their public leaders, governors and governing councils. But what about the perception by citizens of how risks are handled by their leaders and what about citizen’s appreciation of proactive thinking by councillors … Lees verder “Myopic Voters and Natural Disaster Policy”

Publieke waarde in de knel

Rekenkamer Rotterdam | 2019 Rode draden uit tien jaar rekenkamerrapporten De rekenkamer heeft onderzocht welke inhoudelijke overeenkomsten (‘rode draden’) er te vinden zijn in de conclusies van 42 rekenkamerrapporten die de rekenkamer sinds 2009 tot en met begin 2019 heeft gepubliceerd over de gemeente Rotterdam. Dit rapport beschrijft de uitkomsten van dat meta-onderzoek. Bestuurlijke overmoed en … Lees verder “Publieke waarde in de knel”

La révélation de leur harmonie (forêts)

Bibliography Flaubert, G. (1842) Novembre. Online on 21 July 2020: Flaubert, G. (2000, ed. Arvensa Editions and Fb Editions). Novembre. Paris: Librairie Générale Française. 123 p.

De heilige graal van risicomanagement

Cees A. Visser | april 2006 In nagenoeg alle recente wet- en regelgeving over corporate governance worden aan ondernemingen en hun bestuurders nieuwe eisen gesteld op het gebied van risicomanagement en interne beheersing. In dit artikel geven we een overzicht van de belangrijkste inzichten en concepten daarbij. Als het ondernemingsbestuur deze juist toepast zorgt dat … Lees verder “De heilige graal van risicomanagement”

Global Risks Report 2023

Today, the 11th of Januari 2023, the Global Risks Report 2023 has been released by the World Economic Forum. See the press conference. Saadia Zahidi, Managing Director, in her preface: “Last year’s Global Risks Report warned that a divergent economic recovery from the COVID-19 pandemic risked deepening divisions at a time when collaboration was urgently required to address … Lees verder “Global Risks Report 2023”

Civitas Navigation Report 2023

From earlier quantitative and qualitative analyses by PRIMO Europe and UDITE in the last decade, this new research in 2021/2022 has been carried out by Civitas Naturalis Foundation*. The drive of this study was to better understand what is going on at the local level related to navigating the communities from a practitioner’s perspective. Civitas … Lees verder “Civitas Navigation Report 2023”

Lessen uit de Noord-Zuidlijn

In oktober 2002 wordt een bestuurlijke GO gegeven voor de bouw van de Noord-Zuidlijn in Amsterdam. Al snel stapelen problemen zich op voor de contracten, de organisatie, de planning en de financiële middelen. In 2009 volgen een rapport van de commissie Veerman Bouwen aan Verbinding en een raadsenquête en Rapport van de enquetecommissie Noord-Zuidlijn. Burgemeester … Lees verder “Lessen uit de Noord-Zuidlijn”

Thinking in Systems

Donella Meadows, Diana Wright (ed.) | 2008 In the years following her role as the lead author of the International bestseller, Limits to Growth – the first book to show the consequences of unchecked growth on a finite planet – Donella Meadows remained a pioneer of environmental and social analysis until her untimely death in … Lees verder “Thinking in Systems”

Systems Thinking for Curious Managers

Russell L. Ackoff | 2009 This gem of a book introduces the extraordinary world of systems thinking and its ‘Dean’, Russell L. Ackoff, to curious and enquiring managers, teachers, business people – anyone, anywhere who works in an organisation. Finished just before Professor Ackoff’s death late in 2009, “Systems Thinking for Curious Managers” opens the … Lees verder “Systems Thinking for Curious Managers”

Future Shocks 2022

European Parliament | 2022 This report Future Shocks 2022 addresses risks and building capabilities for Europe in a contested world. The coronavirus crisis has demonstrated that the European Union faces various risks and that those disparate risks are interlinked, and that the response to such challenges to the Union is stronger with the Union and … Lees verder “Future Shocks 2022”

Scenariodenken als centrale tool

Theo Kocken* | 2014 Eén van de belangrijkste tools om in een wereld van fundamentele onzekerheid en complexiteit toch weerbaarheid te creëren is scenariodenken. In zijn puurste vorm probeert scenariodenken multidisciplinaire kennis vanuit fundamentele aspecten om te zetten in mogelijke impact op financiële assets. Die aspecten zijn bijvoorbeeld potentiële technologische, demografische, ecologische en sociaaleconomische ontwikkelingen, … Lees verder “Scenariodenken als centrale tool”

De Nederlandse Corporate Governance Code (2022)

Monitoring Commissie Corporate Governance Code | 2022 Op 20 december 2022 heeft de Monitoring Commissie Corporate Governance Code de Corporate Governance Code uit 2016 geactualiseerd. Minister Adriaansens (Economische Zaken en Klimaat) heeft de nieuwe Code vandaag in ontvangst genomen van Pauline van der Meer Mohr, voorzitter van de Commissie. Belangrijke wijzigingen in de nieuwe Code … Lees verder “De Nederlandse Corporate Governance Code (2022)”

Het beeld van ‘Resilience’

Jack Kruf Stichting Civitas Naturalis bevordert het denken én handelen vanuit integrale en holistische principes van publieke sturing. Kennis over en inzicht in het begrip ‘resilience’ – van organismen en levende systemen – is daarbij essentieel. Het begrip resilience wordt in het raamwerk Cinetone® gehanteerd om diagnose te kunnen stellen van een vraagstuk. Daarbij wordt het systeem … Lees verder “Het beeld van ‘Resilience’”

A city within a forest

Jack Kruf A new year. Time for reflection. Reading through the many articles on LinkedIn this morning I sense a need for change. Scientists and practitioners of all kinds, speak out that we must change. A kaleidoscope of paradigma shifts is proposed. There is no doubt in many minds that 2023 must be the year … Lees verder “A city within a forest”

The future of risk

Ernst & Young | 2009 Protecting and enabling performance: albeit painful, progress ultimately results from crisis. The current downturn is causing companies to challenge their risk management processes and ask how they can further improve their risk management efforts. Against this backdrop, we conducted a survey to provide a snapshot of the current risk environment … Lees verder “The future of risk”

Redefining Failure

Seth Godin | Harvard Business Review, 2010 We think we know what failure looks like. Products don’t get purchased. Reorganizations make things worse. Shipments aren’t delivered. Speeches don’t get applauded. Things explode. These are the emergencies and disasters that we have nightmares about. “Every day, there’s a line (sometimes 10 minutes long) to use the … Lees verder “Redefining Failure”


Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties | 2010* Eén van de meest bediscussieerde en bestudeerde termen in Nederland is die van de risico-regelreflex. Deze discussie begon in 2009 en is eigenlijk nog steeds actueel. De genoemde reflex is “de neiging van de overheid om voortdurend risico’s te verminderen, al dan niet naar aanleiding van een incident … Lees verder “Risico-regelreflex”

The colours of navigation

Colours play an important role in navigation. Here are some, chosen for the ‘Pantone Color of the Year’ with philosophy and arguments. They tell us exactly were we are in time and place and hint at speed and direction These colours has become part of our common history and function as orientating points from which to … Lees verder “The colours of navigation”

The Tree and the Liane

One of the core determinants in the diagnosis of the public domain is the interaction or relation between players on the canvas. In our approach – that of the designed and developed framework Cinetone® – is it the interaction between organisations which have an involved position in the cause or governance of the issue or … Lees verder “The Tree and the Liane”


Committee of Sponsoring Organizations (COSO) | 1985 This Internal Control—Integrated Framework was developed by the Committee of Sponsoring Organizations (COSO) of the Treadway Commission. The American Accounting Organization (AAA), American Institute of Certified Public Accountants (AICPA), Financial Executives International (FEI), Institute of Internal Auditors (IIA), and Institute of Management Accountants (IMA) Organizations seeking to scale … Lees verder “COSO”

Seizing the day

PriceWaterhouseCoopers | 2010 The impact of the global financial crisis on cities and local public services: the ‘Great Recession’ has had a dramatic impact on the financial services sector and other areas of the private sector and highlighted the importance of the role of government at international and national levels in addressing global and systemic … Lees verder “Seizing the day”

Resilient Cities Catalyst

Resilient Cities Catalyst | 2019 The mission is to help cities and communities create catalytic change to solve their most pressing challenges. Building on a legacy, RCC is an independent nonprofit organisation formed by members of the 100 resilient cities (100RC) leadership team, created to empower change in how cities plan and act. Between 2013 … Lees verder “Resilient Cities Catalyst”

Global Resilient Cities Network

Global Resilient Cities Network | 2019 The 100 Resilient Cities network continues its goals under the provisional name: Global Resilient Cities Network (GRCN). The year 2019 has been a year of great change. 100 cities from around the world came together under the name 100 Resilient Cities (100RC) at the Urban Resilience Summit in Rotterdam. … Lees verder “Global Resilient Cities Network”

100 Resilient Cities

Rockefeller Foundation | 2013 The 100 Resilient Cities (100RC) initiative was pioneered by The Rockefeller Foundation in 2013, as part of its Global Centennial Initiative. The initiative was built on a substantial investment from The Rockefeller Foundation, which enabled cities to hire a Chief Resilience Officer (CRO), develop a resilience strategy, access pro bono services from private … Lees verder “100 Resilient Cities”

Sustainable Development Goals

United Nations | 2015 The Sustainable Development Goals (SDGs) were developed at the United Nations Conference on Sustainable Development in Rio de Janeiro, Brazil 2012. The purpose was to create a set of global goals related to the environmental, political and economic challenges we face as humanity. In this way, in 2015, the UN chose … Lees verder “Sustainable Development Goals”

Paris Agreement

United Nations | 2015 The Paris Agreement is a legally binding international treaty on climate change. It was adopted by 196 Parties at COP 21 in Paris, on 12 December 2015 and entered into force on 4 November 2016. Its goal is to limit global warming to well below 2, preferably to 1.5 degrees Celsius, compared … Lees verder “Paris Agreement”

Risk Management: It’s Not Rocket Science – It’s Much More Complicated.

John Adams | May 2007, Public Risk Forum, PRIMO In popular imagination, rocket science is the totemic example of scientific complexity. As Britain’s leading academic expert on risk, I will argue here that risk management is in fact much more complex. To put it another way, the scientist studying turbulence “the clouds do not react … Lees verder “Risk Management: It’s Not Rocket Science – It’s Much More Complicated.”

Agenda 21

United Nations | 1992 Agenda 21 is a voluntary action plan developed by the United Nations and national governments at the “Earth Summit” in Rio de Janeiro, Brazil 1992. At the Summit, governmental leaders worldwide agreed on the need to become more sustainable—to meet today’s needs without sacrificing our future. Read the action plan Agenda … Lees verder “Agenda 21”

INTERFUTURES: Facing the future

The Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD) | 1979 Following an initiative by the Government of Japan in May 1975, a major new research project was established within the framework of the OECD on 1st January, 1976, to study “the future development of advanced industrial societies in harmony with that of developing countries”. The … Lees verder “INTERFUTURES: Facing the future”

Emerging Systemic Risks in the 21st Century

The Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD) | 2003 What is new about major risks in the 21st century? Recent years have witnessed a host of large-scale disasters of various kinds throughout the world: hugely damaging windstorms and flooding in Europe and ice storms in Canada; new diseases infecting both humans (AIDS, the Ebola … Lees verder “Emerging Systemic Risks in the 21st Century”

Thinking, Fast and Slow

Daniel Kahneman | 2013 The mind is a hilariously muddled compromise between incompatible modes of thought in this fascinating treatise by a giant in the field of decision research. Psychologist Kahneman positions a brain governed by two clashing decision-making processes. The largely unconscious System 1, he contends, makes intuitive snap judgments based on emotion, memory, … Lees verder “Thinking, Fast and Slow”

The Limits to Growth

Club of Rome | 1972 In March 1972, a report by a group of young scientists at the Massachusetts Institute of Technology (MIT) commissioned by Aurelio Peccei, founder of The Club of Rome, shook the world. The report excels in system thinking and modelling and in that it is more actual than ever. Today, 50 … Lees verder “The Limits to Growth”

Civitas Naturalis (11)

Vergadering 11. Breda, 21 December 2022 • Publicatie Understanding Public Governance is statistisch uitgewerkt en wordt voorzien in januari 2023. • CINETONE®: de methoden en technieken (met gereedschappen) worden besproken in deze vergadering en afgerond. In 2023 zal het raamwerk worden getest. • De derde Oldeman Lezing wordt verplaatst naar voorjaar 2024. Het besluit is … Lees verder “Civitas Naturalis (11)”

Brundtland Report

United Nations | April 1987 The first explicit common reference to sustainable development was in the 1987 Brundtland Report Our Common Future of the United Nations Commission on Environment and Development. In this report, sustainable development was defined as: “development that meets the needs of the present without compromising the ability of future generations to meet their own needs”. … Lees verder “Brundtland Report”

Millennium Development Goals

United Nations | 2000 One way to improve global governance of the public domain of society and nature is by working on governance codes. Another one is to pursue goals on global public policy issues. Millennium Development Goals – the so-called MDGs, were set by the United Nations in 2000. In September 2000, building upon … Lees verder “Millennium Development Goals”

Fukushima report

The National Diet of Japan | 2012 The evaluation of the Fukushima Daichii nuclear disaster in 2011 related to an earthquake followed by a tsunami is a good example of zooming out from a disaster and learn the lessons. It is as report a true example report of self reflection, because it digs deep into the … Lees verder “Fukushima report”

Pluriform Organiseren

Opgaven gestuurd organiseren door gemeenten Eric Frank, Jack Kruf en Huibert van Wijngaarden | mei 2016 Een terugblik op een masterclass, die nog steeds actueel is. Of beter: actueler is dan ooit tevoren. We schrijven 11 maart 2016, stadhuis Groningen. Focus: de betekenis van maatschappelijke veranderingen voor de aansturing van de gemeentelijke organisatie. Het gezelschap … Lees verder “Pluriform Organiseren”

Comparative risk analysis of technological hazards (a review)

Robert W. Kates and Jeanne X. Kasperson | 1983 Hazards are threats to people and what they value and risks are measures of hazards. Comparative analyses of the risks and hazards of technology can be dated to Starr (1969) but are rooted in recent trends in the evolution of technology, the identification of hazard, the … Lees verder “Comparative risk analysis of technological hazards (a review)”

ISO 31000

The International Organization for Standardization | 2009 The International Organization for Standardization (ISO) in Genève started in 2005 the development of a guidance standard on risk management. An ISO working group was established to develop a Committee Draft called ISO CD31000. The standard “gives generic guidelines for the principles and the adequate implementation of risk management. … Lees verder “ISO 31000”

0 reacties

Global Risks Report 2008

World Economic Forum | 2008 “Over the last year, a series of risk issues – from the liquidity crisis in the financial markets to the emerging concerns over the long-term security of food supply – have focused global attention on the fragility of the global system. An awareness of risk and risk management is increasingly … Lees verder “Global Risks Report 2008”

Gezag herwinnen

Het gezag van de overheid is noodzakelijk voor de aanpak van urgente vraagstukken en langlopende beleidsopgaven. Dit gezag staat echter onder druk. In het signalement Gezag herwinnen adviseert de Raad voor het Openbaar Bestuur daarom te investeren in de bekwaamheid, betrouwbaarheid en betrokkenheid van de overheid en presenteert een agenda voor het herwinnen van gezag. … Lees verder “Gezag herwinnen”

De Nederlandse Corporate Governance Code (2016)

Monitoring Commissie Corporate Governance Code, 2016 Preambule De Nederlandse corporate governance code (hierna: de Code) richt zich op de governance van beursgenoteerde vennootschappen en geeft een richtsnoer voor effectieve samenwerking en bestuur. Governance gaat over besturen en beheersen, over verantwoordelijkheid en zeggenschap en over toezicht en verantwoording. Het doel van de Code is het met of … Lees verder “De Nederlandse Corporate Governance Code (2016)”

BZK Handreiking Weerstandsvermogen voor Raadsleden

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties | 2007 Weerstandsvermogen te complex voor gemeenteraadsleden en dus vooral voor het college? Neen, de gemeenteraad bepaalt het risicoprofiel van een gemeente en dus de hoogte van de buffer! Van gemeenten wordt beheersmatig veel gevraagd. Voorbeelden hiervan zijn de Wet werk en bijstand (Wwb) en de Wet maatschappelijke ondersteuning … Lees verder “BZK Handreiking Weerstandsvermogen voor Raadsleden”

Nederlandse code voor goed openbaar bestuur

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties | 2009 Mevrouw dr. G. ter Horst: “Beginselen van de democratische rechtsstaat vormen in Nederland het kader van ons functioneren. Burgers en overheid moeten er samen invulling aan geven. De overheid kan dit niet zonder de burgers; de burgers kunnen dit niet zonder de overheid. In die wederkerigheid is … Lees verder “Nederlandse code voor goed openbaar bestuur”

COSO Enterprise Risk Management

Integrating with Strategy and Performance, June 2017 This project was commissioned by the Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway Commission (COSO), which is dedicated to providing thought leadership through the development of comprehensive frameworks and guidance on internal control, enterprise risk management, and fraud deterrence designed to improve organi- zational performance and oversight and … Lees verder “COSO Enterprise Risk Management”

Risk Management at the Edge of Three Worlds

City management in the perspective of ‘risk’ Jack Kruf | 2007 In this article I want to focus on the specific characteristics of the role and position of local authority CEO, the city manager, in relation to the three worlds of politics, society and management. And specific focus on the role of risk management in … Lees verder “Risk Management at the Edge of Three Worlds”

Availability of art work

Civitas Naturalis Foundation takes care for the CINETONE® frameworks registration, trademarking, development, marketing and application. To support this by focused investments some of the results of the dialogues and expressions – related to diagnosing the complex issues and themes – become available as fine art print. Some examples: The idea for bringing the results outside … Lees verder “Availability of art work”


Stichting Civitas Naturalis start vanaf vandaag, 25 oktober 2022, met het publiceren van resultaten met het door haar ontwikkelde raamwerk CINETONE®. Het gekozen uitgangspunt daarbij is dat het kan bijdragen aan gedegen besluitvorming vanuit het principe van rentmeesterschap van het publieke domein. Doel van het raamwerk is om een diagnose te kunnen maken van de … Lees verder “Start CINETONE®”

Global Risks Report 2007

World Economic Forum “At the core of this year’s overview of risks to the global community over the next decade is a fundamental disconnect between risk and mitigation. Expert opinion suggests that levels of risk are rising in almost all of the 23 risks on which the Global Risk Network has been focused over the … Lees verder “Global Risks Report 2007”

Stern Review on the Economics of Climate Change

Report from the HM Treasury (UK, 2006) The scientific evidence is now overwhelming: climate change presents very serious global risks, and it demands an urgent global response. This independent Review was commissioned by the Chancellor of the Exchequer, reporting to both the Chancellor and to the Prime Minister, as a contribution to assessing the evidence … Lees verder “Stern Review on the Economics of Climate Change”

‘Lange geschiedenis van corporate governance geeft UK een koppositie’

Jos Moerkamp | B&G Magazine, oktober 2006 Interview met Dr. Lynn Drennan, directeur van ALARM, over risicomanagement Hét Europese voorbeeld van goed ontwikkeld risicomanagement in de publieke sector is Groot-Brittannië. In het land waar je je tegen nagenoeg alles kunt verzekeren, blijken overheden en andere publieke organisaties veel te doen aan het elimineren en beperken van … Lees verder “‘Lange geschiedenis van corporate governance geeft UK een koppositie’”

Global Risks Report 2006

World Economic Forum Towards a more sophisticated understanding of global risks; this document summarizes the output of a collaboration between the World Economic Forum, MMC (Marsh & McLennan Companies, Inc.), Merrill Lynch and Swiss Re, in association with the Risk Management and Decision Processes Center of the Wharton School at the University of Pennsylvania, on … Lees verder “Global Risks Report 2006”

Global Risks to the Business Environment

World Economic Forum | 2005 Global Risks to the Business Environment: “This paper, the output of two workshops organized by the World Economic Forum in collaboration with Merrill Lynch, reviews major, global risks facing business leaders today, and examines how those risks differ from the challenges of the past. Some key points: 1) Global Risks … Lees verder “Global Risks to the Business Environment”

Global Risks Report 2013

World Economic Forum The report analyses 50 global risks in terms of impact, likelihood and interconnections, based on a survey of over 1000 experts from industry, government and academia. This year’s findings show that the world is more at risk as persistent economic weakness saps our ability to tackle environmental challenges. The report highlights wealth gaps … Lees verder “Global Risks Report 2013”

In memoriam Roelof A.A. Oldeman

Op 3 September jl. is te Wageningen Prof. dr. ir. Roelof A.A. Oldeman van ons heengegaan. Hij was als ere-voorzitter verbonden aan Stichting Civitas Naturalis. Hij zal zeer worden gemist, niet alleen vanwege zijn heldere en directe kijk op zaken, kennis van complexe systemen en hun werking, maar ook vanwege zijn creativiteit en humor, altijd … Lees verder “In memoriam Roelof A.A. Oldeman”

Civitas Naturalis (10)

Vergadering 10. Breda, 21 September 2022 • In verband met het overlijden van de ere-voorzitter van de stichting Prof. dr. ir. Roelof A.A. Oldeman wordt een korte herdenking gehouden. De voorzitter onderstreept dit grote verlies, spreekt zijn dank jegens hem en wenst de nabestaanden alle sterkte en kracht toe. • De planning van de activiteiten … Lees verder “Civitas Naturalis (10)”

Biodiversity is Key

‘The forests have taught us that diversity is key and that abundance comes with the growth of different ways to interact with the environment and not limit or eliminate it.’ (Lombardi, 2021). All organisms play a part in the functioning of the forest in the processes of building up and breaking down organic matter and … Lees verder “Biodiversity is Key”

Four Qualities Limit

A filtering layer delimits all living systems. The existence of four qualities is key for justifying the limits. The system: Shows an internal communication system. Has mass translocation systems. Survive by adjusting its behaviour to change in external circumstances. Reproduces itself.  

Non-intervention is Key

The primaeval natural forest needs at least 900 years of non-invention by humans to come to maturity. It takes time for a forest ecosystem to develop itself. Non-intervention is key.

The System is on its Own

The forest ecosystem has no distinction between a governing and a non-governing part. It does not consist of a system world and a living world. It is one world. There is no outside steward or guardian as part of the system. The forest manages itself. The forest is on its own. An ecosystem is on … Lees verder “The System is on its Own”

Four main Phases

The forest consists of four main phases divided within its overall mosaic: innovation, aggradation, biostatic, and degradation. They form a balancing act which makes the forest what it is. All phases play their part in the overall mosaic of the forest and must coexist (Oldeman, 1990). Bibliography Oldeman, R.A.A. (1990). Forests: Elements of Silvology. Berlin … Lees verder “Four main Phases”

System = Collection of subsystems + Cohesion

The forest comprises smaller subsystems and so on (Oldeman, 1990). The forest is layered from an overall mosaic consisting of eco-units (i.e., the unit which started its development at the same moment and on the same surface) and their subsystems, which contain coexisting animals, fungi, plants, and abiotic factors. There is the formula ’System = … Lees verder “System = Collection of subsystems + Cohesion”

Introduction Canon

This chapter contains a selection of publications and initiatives where public values and risks in the ecosystem city meet. It is organised as a canon over the period 1962-2023 with perspectives, ideas and images related to stewardship and governance throughout the years of the ecosystem city. It is also a bibliographical collection of publications referred … Lees verder “Introduction Canon”

Biotic and Abiotic as One

An ecosystem comprises biotic (living) and abiotic (dead) parts (Odum, 1971). They both form the ecosystem. The biotic part can be considered an expression based on the constraints of the abiotic part. The last one influences the first. Considering the ecosystem approach for the city implies a permanent focus on balancing biotic and abiotic factors. … Lees verder “Biotic and Abiotic as One”


A grid can give inside into the composition of an ecosystem. Well-elaborated are applications such as remote sensing from the satellite of forests ecosystems and classical vegetation recordings of Braun Blanquet (Westhoff et al., 1973), Tansley or Tüxen, relying on species lists, frequencies and cover levels. The numerical methods in vegetation science have led to … Lees verder “Grid”


System diagnosis is not that simple. One method of measuring is the transect, a cross-section and side view of the system (and its projection) as it occurs. We use the set developed and applied by Oldeman (1974). He expressed that the natural forest ecosystem “demands recording methods that do justice to and provide information about … Lees verder “Transect”

Risicoperceptie van gemeentesecretarissen

Bert van de Velden (gemeentesecretaris Zandvoort), Leo ’t Hart (gemeentesecretaris Castricum) en Franc Weerwind (gemeentesecretaris Wormerland) | VGS en Marsh, 2004 Anticiperend op het per 1 januari 2004 in te voeren Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) is medio 2003, bij een aantal gemeentesecretarissen het idee ontstaan om aandacht te geven aan het … Lees verder “Risicoperceptie van gemeentesecretarissen”

Civitas Naturalis (9)

Vergadering 9. Breda, 21 Juni 2022 • Publicatie Understanding Public Governance wordt voorzien uit het voorjaar van 2023. Mede de patroon-herkenning van de semantische differentialen vraagt om tijd en deskundigheid. • CINETONE®: de set eigenschappen en uitgangspunten waarmee natuurlijke ecosystemen worden geduid, is afgerond en geaccordeerd. De volgende stap, die van te hanteren methoden en technieken … Lees verder “Civitas Naturalis (9)”

Bestuur: “Denk vanuit de burger”

Het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) stelt op basis van een eerste analyse van het coalitieakkoord 2021-2025 ‘Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst’, dat er een belangrijke opdracht ligt voor het nieuwe kabinet om bij de uitwerking van het akkoord het leven van burgers en samenleven centraal te stellen. Het akkoord verkent kansrijke routes om maatschappelijke … Lees verder “Bestuur: “Denk vanuit de burger””

The Global Risks Report 2022

The Global Risks Report series tracks global risks perceptions among risk experts and world leaders in business, government, and civil society. It examines risks across five categories: economic, environmental, geopolitical, societal, and technological. Every year the report also analyses key risks to explore further in deep-dive chapters—these could be risks that feature prominently on our … Lees verder “The Global Risks Report 2022”

PRIMO: Founded by local chief executives in Europe

PRIMO and UDITE | 2005 UDITE, la Union des Dirigeants Territoriaux De l’Europe (Union of Local Authority Chief Executives of Europe) has decided to focus on risk management in the Strategic Plan for the years 2004-2006. The plan highlights the following points concerning risk management: “Among the most challenging issues for the public sector today is … Lees verder “PRIMO: Founded by local chief executives in Europe”

An Inconvenient Truth

The Planetary Emergency of Global Warming and What We Can Do About It Al Gore | 2006 In former Vice President Al Gore’s best-selling book, An Inconvenient Truth, he lays out a case for the climate crisis and why it is imperative that we solve it. Our climate crisis may, at times, appear to be … Lees verder “An Inconvenient Truth”

The environment and bilateral development aid

Brian Johnson and Robert O. Blake | 1979 Since January 1977, the International Institute for Environment and Development (IIED) has been conducting a research program on the environmental policies and programs of major development aid organizations. The first of IIED’s studies in this field, a report on environmental procedures and practices in nine multilateral development agencies, was completed in 1978 and … Lees verder “The environment and bilateral development aid”

Common Assessment Framework (CAF)

European Union | 2000 The Common Assessment Framework (CAF) is a total quality management tool inspired by the Excellence Model of the European Foundation for Quality Management (EFQM) and the model of the German University of Administrative Sciences in Speyer. It is based on the premise that excellent results in organisational performance, citizens/customers, people and … Lees verder “Common Assessment Framework (CAF)”

Shorten the odds

Accounts Commission, Glasgow Caledonian University and ALARM (Scotland) | 1999 Risk management is a key task for managers in every organisation. In local government, identifying and evaluating the consequences of policies or actions is not always referred to as risk management. However, failure to pay proper attention to the likelihood and consequences of risks can … Lees verder “Shorten the odds”

Civitas Naturalis (8)

Vergadering 8. Breda, 21 Maart 2022 • De eerste resultaten van de survey Understanding Public Governance liggen op tafel. Verrassende scores. De tweede slag, die van desk research wordt het komende kwartaal uitgevoerd. Publicatie wordt voorzien uit het voorjaar van 2023. Mede de patroon-herkenning van de semantische differentialen vraagt om tijd en deskundigheid. • CINETONE® wordt … Lees verder “Civitas Naturalis (8)”

Global Risks Report 2012

World Economic Forum Quote: “Economic imbalances and social inequality risk reversing the gains of globalization, warns the World Economic Forum in its report Global Risks 2012. These are the findings of a survey of 469 experts and industry leaders, indicating a shift of concern from environmental risks to socioeconomic risks compared to a year ago. … Lees verder “Global Risks Report 2012”

Global Risks Report 2010

Klaus Schwab | Founder and Executive Chairman World Economic Forum “Forty years ago, the inaugural Meeting of what would later become the World Economic Forum Annual Meeting was held in Davos. At this historic milestone in the life of the organization comes the fifth edition of the Forum’s Global Risks Report, Global Risks 2010. Throughout its previous … Lees verder “Global Risks Report 2010”


Factors make the conditions for the components of the ecosystem.They can be biotic (living) and abiotic (non-living). A biotic factor ‘is the influence on an ecosystem arising from the activities of organisms, including predator-prey relationships, competition and disease’ (Wilson, 2014). An abiotic factor is ’the influence on an ecosystem arising from the nonliving components of that system’ … Lees verder “Factor”

Global Risks Report 2009

World Economic Forum Preface by Klaus Schwab, Founder and Executive Chairman World Economic Forum “2009 will be a year of learning the lessons of the financial crisis; a year where its reach in terms of time and scope becomes more evident; a year that calls for a new financial architecture to be shaped. At the … Lees verder “Global Risks Report 2009”

Global Risks Report 2011

World Economic Forum “The financial crisis has drained the world’s capacity for dealing with shocks. The frequency and severity of risks to global stability have amplified, while the ability of global governance systems to deal with them has not. The world is in no position to face major, new shocks. The financial crisis has reduced … Lees verder “Global Risks Report 2011”

Regeren is Vooruitzien

Anno 2022 spreken wij in Nederland nu bijna 2 jaar over Corona. Als crisis wel te verstaan. Alle discussies en rapporten steken in op de  Corona-aanpak in de vorm van crisismanagement. Zowel de politiek, het bestuur, de media, de wetenschappelijke adviesraden en de zorgsector zelve zijn opgenomen in deze dans van reactie en reductie.  Covid-19 … Lees verder “Regeren is Vooruitzien”

De bril van systeemdenken

Het belang van systeemdenken bij het vinden van oplossingen van voorliggende vraagstukken is groot. Het blijft een uitdaging, omdat dit bovenal complex is en begrepen dient te worden door de onderdelen van het systeem. Het leren van natuurlijke ecosystemen is voor de hand liggend. Dr. Frank J. Dietz (2018, p.3) van het Planbureau voor de … Lees verder “De bril van systeemdenken”

Leren van of door rapporten

Mark van Twist, Hans Vermaak, Nancy Chin-A-Fat en Marije Huiting | NSOB Het essay publiceert ‘Leren van of door rapporten’. Het doet verslag van een concreet onderzoek in de gemeente Rotterdam dat de auteurs deden naar aanleiding van een motie in de gemeenteraad inzake hoeveel de gemeente nou eigenlijk leert van raadsenquêtes en rekenkamerrapporten. Zij lopen de … Lees verder “Leren van of door rapporten”

Civitas Naturalis (7)

Vergadering 7. Breda, 21 December 2021 • De survey Understanding Public Governance is gesloten 1 december 2021. Er is ruim voldoende respons om statistisch verantwoorde analyses te kunnen voeren. De uitwerking van de survey wordt voorzien in het eerste kwartaal van 2022, waarbij aanvullende desk research in het tweede kwartaal zal worden uitgevoerd. Publicatie is voorzien … Lees verder “Civitas Naturalis (7)”

Cadbury Report

Cadbury committee set up by the London Stock Exchange | 1992 Looking back over the last decades, this report comes forward as a milestone in governance. It is 1992. The Cadbury Report about “Financial Aspects of Corporate Governance” has been published. It was a groundbreaking report – chaired by Sir Adrian Cadbury – leading to … Lees verder “Cadbury Report”

Vechten in de vorige oorlog

Bert Bakker | Accountant nr. 1, 2008* Ook in de publieke sector is risk management in opkomst. Maar de dilemma’s zijn enorm. Misschien zijn de issues wel te complex en te politiek, en zijn overheden te verblind door pretentie om ooit effectief te zijn. Risk management in de publieke sector Wat mag worden verwacht van een … Lees verder “Vechten in de vorige oorlog”

The IIA’S Three Lines Model

The Institute of Internal Auditors, 2020 Organizations are human undertakings, operating in an increasingly uncertain, complex, interconnected, and volatile world. They often have multiple stakeholders with diverse, changeable, and sometimes competing interests. Stakeholders entrust organizational oversight to a governing body, which in turn delegates resources and authority to management to take appropriate actions, including managing … Lees verder “The IIA’S Three Lines Model”

Onzekere veiligheid

Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) | Oktober 2008 Gezien de kwetsbaarheid van mensen, samenleving en natuurlijke omgeving is een proactieve omgang met onzekerheden vereist. Voorzorg brengt nieuwe verantwoordelijkheden met zich mee voor overheid, bedrijfsleven en burgers en vraagt om nieuwe activiteiten. In het rapport Onzekere veiligheid: Verantwoordelijkheden rond fysieke veiligheid (rapport nr. 82, 2008) … Lees verder “Onzekere veiligheid”

The lost generation of ancient trees

Zij, die in welke vorm dan ook verantwoordelijkheid dragen binnen het openbaar bestuur, doen er per definitie wijs aan naar buiten te kijken. Weten hoe de stad en haar samenleving functioneren is een groot goed. Kennis en inzicht immers leiden vaak tot betere besluiten en meer gerichte dus effectievere acties. Zij dragen daarmee bij aan … Lees verder “The lost generation of ancient trees”

A Place like No Other

Anthony R.E. Sinclair with René Beyers | Princeton University Press Discovering the Secrets of Serengeti With its rich biodiversity, astounding wildlife, and breathtaking animal migrations, Serengeti is like no other ecosystem on the planet. A Place like No Other is Anthony Sinclair’s firsthand account of how he and other scientists discovered the biological principles that … Lees verder “A Place like No Other”

Surroundings: A History of Environments and Environmentalisms

Etienne S. Benson Given the ubiquity of environmental rhetoric in the modern world, it’s easy to think that the meaning of the terms environment and environmentalism are and always have been self-evident.  But in Surroundings, we learn that the environmental past is much more complex than it seems at first glance. In this wide-ranging history … Lees verder “Surroundings: A History of Environments and Environmentalisms”

Civitas Naturalis (6)

Vergadering 6. Breda, 21 September 2021 • De survey Understanding Governance is gestart 1 juli 2021 en is nu lopend. Zij kent een goede respons. De sluiting van de enquête wordt voorzien 1 december 2021. • Het vierluik (1) denktank, (2) onderwijs (3), een framework en (4) bibliotheek is compleet. Expliciet wordt (5) onderzoek toegevoegd. Dit … Lees verder “Civitas Naturalis (6)”

Research is Ceremony

In onze zoektocht naar onderzoeksmethoden of wijzen van denken die verbindend kunnen zijn om vraagstukken integraal en holistisch te benaderen, lijkt de inheemse benadering handvatten te bevatten. Tenminste gaan inheemse onderzoekers uit van de diepere kennis van de complexiteit, de fysieke samenhang der dingen en de interacties van het land, waar zij ook van zijn. … Lees verder “Research is Ceremony”

Form and Flow

Kian Goh | MIT Press An examination of urban climate change response strategies and the resistance to them by grassroots activists and social movements. Cities around the world are formulating plans to respond to climate change and adapt to its impact. Often, marginalized urban residents resist these plans, offering “counterplans” to protest unjust and exclusionary … Lees verder “Form and Flow”


Book published by Stichting Civitas Naturalis, Bavelselaan 327, 4834 TD Breda, The Netherlands. Content, design and layout by © Jack Kruf. First edition, 1 December 2023. ISBN: 9789491818097, NUR: 805. All rights reserved. No part of this publication may be reproduced, stored in a retrieval system or transmitted, in any form or by any means, … Lees verder “Colofon”

Black Boxes

In diagnosing the city as an ecosystem, it is wise to work with black boxes. These are areas, factors or elements excluded from the main subject being considered or diagnosed. Black boxes strengthen the focus and avoid distraction. The black boxes are: An ecosystem is upwards and downwards interconnected with other levels. All different levels are … Lees verder “Black Boxes”

A Personal Note

Finding and ordering impressions, feelings and thoughts related to the city as an ecosystem was challenging. And exciting, too. Inspiration I found in the forest, in the language of Silvology. The forest’s secrets always intrigued me, but my interest was ignited by Professor Dr Ir Roelof A.A. Oldeman (emeritus). As a Silviculture and Forest Ecology … Lees verder “A Personal Note”

How indigenous knowledge can help the world

Nemonte Nenquimo has spent years fending off miners, loggers and oil companies intent on developing the Amazon rainforest. The leader of Ecuador’s indigenous Waorani people, she famously fronted a 2019 lawsuit that banned resource extraction on 500,000 acres of her ancestral lands — a court win that gave hope to indigenous communities around the world. … Lees verder “How indigenous knowledge can help the world”

Het interface wetenschap – overheid

Jack Kruf Het interface tussen wetenschap en overheid is relevant, tegelijkertijd zeer uitdagend. Dit blijkt uit het rapport Kennismaken met decentrale overheden (2013), dat ik nog eens heb opgedist en nagelezen. Het rapport duidt enerzijds dat politici en bestuurders onvoldoende gebruik maken van de wetenschappelijke kennis bij het proces van beleidsvorming en anderzijds dat wetenschappers waardevolle bevindingen … Lees verder “Het interface wetenschap – overheid”

Climate Change 2021: the Physical Science Basis

From IPCC press release “Scientists are observing changes in the Earth’s climate in every region and across the whole climate system, according to the latest Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) Report, AR6 Climate Change 2021: the Physical Science Basis, released today. Many of the changes observed in the climate are unprecedented in thousands, if not hundreds … Lees verder “Climate Change 2021: the Physical Science Basis”

Forests Adrift

Charles D. Canham | Yale University Press Currents Shaping the Future of Northeastern Tree. A captivating analysis of the past, present, and future of northeastern forests and the forces that have shaped them. “Charlie Canham takes us on an inspiring walk through the past, present, and future of northeastern forests, with the wisdom of a lifelong forest … Lees verder “Forests Adrift”

Civitas Naturalis (5)

Vergadering 5. Breda, 21 Juni 2021 • De survey Understanding Governance wordt internationaal uitgezet. Gebruik wordt gemaakt van deskresearch en een vragenlijst, mede gebaseerd op FORTE Framework zoals ontwikkeld door PRIMO Europe. Tevens wordt gebruik gemaakt van het onderzoeksinstrument semantische differentiaal. • De voorstellen voor intensivering en versterking van diagnose van maatschappelijke vraagstukken, worden besproken. Zij … Lees verder “Civitas Naturalis (5)”

Verwerven, waarderen en wegen

Voorbereiden op een volgende crisis betekent vooral het besef dat die crisis er gáát komen. Dat is de conclusie die de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, de Gezondheidsraad en de Raad voor het Openbaar Bestuur trekken met het essay ‘Verwerven, waarderen en wegen. De inzet van kennis bij beleidsadvisering in crisistijd’. Het essay volgt uit … Lees verder “Verwerven, waarderen en wegen”

L’ architecture de la forêt guyanaise

Profile of a patch of forest of about 30 X 40 m in the Saül region by Roelof Oldeman (1974), at an altitude of 285 m. Thick line: trees of the whole of the present; dotted and shaded: trees of the future set; thin line: standing or fallen trees from the past as a whole; … Lees verder “L’ architecture de la forêt guyanaise”

Pijn en pracht

Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat: “Twintig deelnemers aan een leiderschapsprogramma van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat voerden in 2020 verdiepende gesprekken met acht betrokkenen bij het laatste Ruimte voor de Rivier project Veessen-Wapenveld. “De ervaringen van Albert, Robbert, Annet, Jean, Agnes, Jos, Josan en Thijs brengen nieuwe inzichten over wat er allemaal speelt in … Lees verder “Pijn en pracht”

Thorbecke voorbij: Lokale sturing op complexe opgaven

Delft, 20 januari 2022. De tweede Professor Roelof A.A. Oldeman Lezing* door Mr. J. (Hans) Krul, gemeentesecretaris en algemeen directeur van de Gemeente Delft. Hij belicht vanuit zijn functie en rol in het knooppunt van het gemeentelijk verkeer, hoe vanuit lokaal perspectief voorliggende complexe opgaven kunnen worden benaderd. Thorbecke en Oldeman zijn daarbij behulpzaam in … Lees verder “Thorbecke voorbij: Lokale sturing op complexe opgaven”

Transdisciplinarity: Synthesis towards a modular approach

Ortwin Renn Abstract (quote):”The need to cope with future challenges posed by major transformations such as digitalization and sustainable development has led to several approaches to establish new concepts and methods of science and research. Scientific studies are supposed to provide background knowledge, to facilitate the desired transformations towards a sustainable future and to help … Lees verder “Transdisciplinarity: Synthesis towards a modular approach”

Zooming out, getting the picture

One of the crucial skills of public leaders and managers is to be able to get the bigger picture of society, and from there to connect things and to act accordingly. Mayors and city managers among others need to keep the main focus on the bigger picture, while aldermen and directors have their specific discipline, … Lees verder “Zooming out, getting the picture”

Integrale Circulaire Economie Rapportage 2021

Jack Kruf De Nederlandse regering wil in 2050 een volledig circulaire economie hebben bereikt. Monitoring van de voortgang van deze transitie is gewenst. De Integrale Circulaire Economie Rapportage 2021 is een belangrijke mijlpaal in dit proces. Welke interventies heeft de overheid in Nederland gedaan om de transitie naar een circulaire economie op gang te brengen en … Lees verder “Integrale Circulaire Economie Rapportage 2021”


De organisatievorm van de toekomst Patrick Kenis en Bart Cambré | 2019, Pelckmans In onze veranderende wereld kunnen complexe problemen enkel aangepakt worden als organisaties samenwerken. Individuele organisaties zijn niet in staat om deze complexiteit het hoofd te bieden. Ze moeten hun expertise noodgedwongen verbinden aan die van andere en maken hierdoor steeds vaker deel uit … Lees verder “Organisatienetwerken”

Civitas Naturalis (4)

Vergadering 4. Breda, 21 Maart 2021 • De factor onderzoek is opgepakt. Ten behoeve van onderzoek is door de stichting het pakket MaxQDA aangeschaft. Kwantitatief en kwalitatief onderzoek uitwerken is nu mogelijk met dit professionele en wetenschappelijk getest pakket. • Om de derde Oldeman Lezing te ondersteunen wordt met behulp van desk research en een … Lees verder “Civitas Naturalis (4)”

Jack Kruf ontvangt Koninklijke Onderscheiding

BREDA – Bij zijn afscheidslezing als directeur PRIMO Nederland heeft burgemeester Paul Depla van Breda vrijdag 19 maart 2021 een Koninklijke Onderscheiding uitgereikt aan Jack Kruf. Kruf is benoemd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau. Jack Kruf heeft zich meer dan twintig jaar ingezet voor het op de kaart zetten van risicomanagement binnen de … Lees verder “Jack Kruf ontvangt Koninklijke Onderscheiding”

The Global Risks Report 2021

World Economic Forum | 2021 Klaus Schwab, Founder and Executive Chairman Saadia Zahidi, Managing Director: “In 2006, the Global Risks Report sounded the alarm on pandemics and other health-related risks. That year, the report warned that a “lethal flu, its spread facilitated by global travel patterns and uncontained by insufficient warning mechanisms, would present an … Lees verder “The Global Risks Report 2021”

Survey ‘Understanding Public Governance’

Today Stichting Civitas Naturalis launched an international survey among strategists, controllers, managers and advisers in the public sector. From earlier quantitative and qualitative analyse on the relevant elements of governance (Kruf et al. 2019), that for the creation and delivery for a public value, as defined by Moore (1995), an actor (read government) and an … Lees verder “Survey ‘Understanding Public Governance’”

Civitas Naturalis (3)

Vergadering 3. Breda, 21 December 2020 • Het logo wordt vastgesteld. Een wapen met de kleuren Pantone 2347 C (grenzend aan het rood van de klaproos) en Pantone 355 C (grenzend aan bosgroen). Een wapen omdat de stichting staat voor het behouden en bevorderen van de besturing van publieke waarden; de kleuren omdat het rood … Lees verder “Civitas Naturalis (3)”

Civitas Naturalis (2)

Vergadering 2. Breda, 21 September 2020 • De website is ingericht. De pagina op LinkedIn is gegenereerd. • De eerste crucial administratieve zaken zijn ingericht. Een online boekhoudingspakket wordt aangeschaft. • De eerste proeven van een logo worden bekeken. In december 2020 wordt een besluit genomen. • Het belangrijkste product van de stichting vooralsnog is … Lees verder “Civitas Naturalis (2)”

Publiek Risico: Essays

Eric Frank en Jack Kruf | 2020 De beginselen van risicomanagement liggen besloten in elk ecosysteem en zijn voor wat de mens betreft zo’n 300.000 jaar oud. Elk mens heeft in zijn hersenen de vroege ontwikkelingsstadia nog opgeslagen. Om te overleven als groep of als individu. Het kwam ons voor dat deze basisprincipes voelbaar zijn … Lees verder “Publiek Risico: Essays”

“De bosbouw vergt een holistische benadering”

De bosbouw borduurt teveel voort op de sectorale inrichting van het landgebruik. Dat zegt prof. dr. ir. Roelof Oldeman, hoogleraar Bosteelt & Bosoecologie aan de Landbouwuniversiteit Wageningen. Die reductionistische erfenis van de industriële revolutie dient volgens hem plaats te maken voor een meer holistische benadering waarbij de bossen niet meer moeten worden aangepast aan een … Lees verder ““De bosbouw vergt een holistische benadering””

Kwetsbaarheid en veerkracht

Wetenschappelijk Raad voor het Regeringsbeleid “De COVID-19 pandemie heeft zeer grote maatschappelijke, politieke en economische gevolgen die we nog lang zullen voelen. De kans is groot dat deze crisis leidt tot veranderingen in hoe we de wereld begrijpen en welke keuzes we als samenleving maken. De Nederlandse samenleving staat dus voor de uitdaging om te … Lees verder “Kwetsbaarheid en veerkracht”

Duurzame ontwikkeling en circulaire economie

Koos van Houdt en Jack Kruf Ede, 12 oktober 2018. In de raadszaal van de gemeente Ede verzorgde Dr. Frank J. Dietz (econoom en verbonden aan het Planbureau voor de Leefomgeving, PBL) de 1e Professor Roelof A.A. Oldeman Lezing*: “Duurzame ontwikkeling en circulaire economie: een pleidooi voor systeemdenken in het openbaar bestuur.” Doel van de lezing is … Lees verder “Duurzame ontwikkeling en circulaire economie”


Silvology (Latin, silva or sylva, “forests and woods”; and Ancient Greek: -λογία, -logia, “science of or study of“) is the biological science of studying forests and woods, incorporating the understanding of natural forest ecosystems, and the effects and development of silvicultural practices (Wikipedia). The term complements silviculture, which deals with the art and practice of forest management. Silvology is seen as a single science for forestry and … Lees verder “Silvology”

Civitas Naturalis (1)

Vergadering 1. Breda, 11 juli 2020 • De stichting is opgericht te Breda op 10 juli 2020. Bij de oprichting is gekozen voor aan bankaccount bij de Triodosbank, omdat deze het best aansluit bij de focus inzake duurzaamheid en holisme, zoals vastgelegd in de missie van de stichting. • Besloten wordt op basis vanuit de … Lees verder “Civitas Naturalis (1)”

Global Risks Report 2020

The 15th edition of the World Economic Forum’s Global Risks Report 2020 is published as critical risks are manifesting. The global economy is facing an increased risk of stagnation, climate change is striking harder and more rapidly than expected, and fragmented cyberspace threatens the full potential of next-generation technologies — all while citizens worldwide protest … Lees verder “Global Risks Report 2020”

Global Risks Report 2019

World Economic Forum The  report is published against a backdrop of worrying geopolitical and geo-economic tensions. If unresolved, these tensions will hinder the world’s ability to deal with a growing range of collective challenges, from the mounting evidence of environmental degradation to the increasing disruptions of the Fourth Industrial Revolution. The report presents the results of … Lees verder “Global Risks Report 2019”

The Global Risks Report 2018

World Economic Forum Each year the Global Risks Report works with experts and decision-makers across the world to identify and analyze the most pressing risks that we face. As the pace of change accelerates, and as risk interconnections deepen, this year’s report highlights the growing strain we are placing on many of the global systems … Lees verder “The Global Risks Report 2018”

Global Risks Report 2017

World Economic Forum Published as the 12th annual edition by the World Economic Forum, this year’s findings are testament to five key challenges that the world now faces. The first two are in the economic category, in line with the fact that rising income and wealth disparity is rated by GRPS respondents as the most important … Lees verder “Global Risks Report 2017”

Global Risks Report 2016

Het Global Risks Report 2016 is op 14 januari j.l. uitgebracht. Het is de 11de editie van dit rapport door het World Economic Forum. Het benadrukt de wijze waarop wereldwijde risico’s zich de komende tien jaar kunnen ontwikkelen en elkaar beïnvloeden. Het jaar 2016 markeert een zeer duidelijke bevestiging vande bevindingen in het afgelopen decennium. Er zijn risico’s die … Lees verder “Global Risks Report 2016”

Global Risks Report 2015

World Economic Forum “London, United Kingdom, 15 January 2015 – The biggest threat to the stability of the world in the next 10 years comes from the risk of international conflict, according to the 10th edition of the Global Risks report, which is published today. The report, which every year features an assessment by experts … Lees verder “Global Risks Report 2015”

Global Risks Report 2014

World Economic Forum “The Global Risks 2014 report highlights how global risks are not only interconnected but also have systemic impacts. To manage global risks effectively and build resilience to their impacts, better efforts are needed to understand, measure and foresee the evolution of interdependencies between risks, supplementing traditional risk management tools with new concepts … Lees verder “Global Risks Report 2014”