Het beeld van ‘Resilience’

Jack Kruf

Stichting Civitas Naturalis bevordert het denken én handelen vanuit integrale en holistische principes van publieke sturing. Kennis over en inzicht in het begrip ‘resilience’ – van organismen en levende systemen – is daarbij essentieel.

Het begrip resilience wordt in het raamwerk Cinetone® gehanteerd om diagnose te kunnen stellen van een vraagstuk. Daarbij wordt het systeem van betrokken organisaties bestudeerd. Resilience wordt als volgt gedefinieerd:

Resilience is het vermogen van een organisme om na stress te herstellen in de oorspronkelijke toestand.

Het begrip dient volgens de stichting te allen tijde te worden gebruikt als volgt: ‘resilience van wat voor wat’. Bijvoorbeeld: ‘resilience van een samenleving in lager gelegen gebieden voor de stijging van de zeespiegel’, ‘resilience van een individuele mens voor Covid-19’, ‘resilience van een gemeenschap voor het verlies van dierbaren’, ‘resilience van een natuurgebied voor de constante instroom van stikstof’, ‘resilience van het bodemleven voor het gebruik van kunstmest en bestrijdingsmiddelen’,’resilience van een koraalrif om stijgende temperatuur van het oceaanwater het hoofd te bieden’, ‘resilience van een gemeente om financiële tegenvallers op te kunnen vangen’, ‘resilience van een stad om op economische bedreigingen te kunnen pareren voor de eigen welvaart’.

Het is in resilience waar interne krachten van het systeem en externe invloeden elkaar ontmoeten. Resilience is één van de wezenskenmerken van elk levend systeem. Het is daarin uniek.

Het begrip resilience verbindt het wezen van een levend systeem met dat van haar context, zijnde het krachtenveld vanuit haar omgeving.

Het is duidelijk dat er grenzen zijn aan de resilience van elk systeem. Soms zijn de externe invloeden zo groot en de interne krachten voor weerstand zo klein dat het systeem door het omslagpunt heengaat en overgaat in een andere fase. Sommigen systemen vallen gewoon om, storten in of verdwijnen. Tegen de grootschalige kap door de mens is geen regenwoud opgewassen. Het verdwijnt. Herstel kan wel bij bijvoorbeeld bij bossen In West-Europa, maar de tijd voor herstel is lang. De regeneratie tot een oorspronkelijk bos duurt dan 900 tot 1000 jaar.

De resilience van de stad voor externe invloeden is hoog. De stad heeft een groot weerstandsvermogen, is in balans en vindt borging door de interne krachten van het systeem.© Civitas Naturalis, 2021

De stichting presenteert een tweetal eenvoudige grafische impressies om het wezen van ‘resilience’ te duiden. Deze werken gaan over de stad als organisme, beschouwd als een ecosysteem. De rode stip symboliseert de stad.

Het zwarte deel is het innerlijk deel van het systeem dat weerstand biedt, zoals bijvoorbeeld, een goede geografische ligging, grote bestuurskracht, cohesie in de samenleving, goede infrastructuur of een sterk financieel weerstandsvermogen.

Het witte deel vorm het geheel van krachten en invloeden van buitenaf, die inwerken op de stad, zoals stormen, grootschalige immigratie, temperatuurstijgingen, epidemieën of overstromingen.

De resilience van de stad voor externe invloeden is laag. De stad gaat over het kantelpunt en ‘rolt’ naar een lager systeemniveau. © Civitas Naturalis, 2021

De werken zijn als fine art print leverbaar in diverse formaten. De opbrengst ervan gaat volledig naar de stichting. Neem contact met ons op, indien u hiervoor belangstelling heeft.