Betrokken burgers

Onmisbaar voor een toekomstbestendige leefomgeving

Planbureau voor de Leefomgeving | 2023

In dit PBL-signalenrapport wordt aan de hand van acht signalen ingegaan op de vraag hoe overheden beter met burgerbetrokkenheid om kunnen gaan. De overheid denkt bij betrokkenheid vooral aan participatie terwijl aandacht voor eigen initiatief, voor weerstand, voor de ervaringen, wensen en mogelijkheden van burgers en voor hoe het beleid voor verschillende groepen uitwerkt misschien wel belangrijker is. Download rapport.

Nederland staat voor ingewikkelde veranderopgaven met ingrijpende gevolgen voor het dagelijkse leven van burgers. Alleen met de inbreng, ideeën en inzet van burgers en de steun voor en acceptatie van beleid door de samenleving kunnen we de grote veranderopgaven aangaan om Nederland toekomstbestendig te maken; of het nu om fossielvrije energie, klimaatadaptatie, de grote woningtekorten of een natuurvriendelijker landbouw gaat. Om overheden hiertoe een handelingsperspectief te bieden komt het rapport met de volgende signalen:

  • Burgerbetrokkenheid gaat over meer dan participatie.
  • Versterk de kwaliteit van participatie.
  • Neem weerstand serieus.
  • Maak diversiteit van burgers uitgangspunt van beleid.
  • Deel de feiten en zorg ervoor dat beleid begrijpelijk is.
  • Faciliteer burgerinitiatief en werk samen aan de opgaven.
  • Maak duurzaam gedrag logisch; zorg voor een geschikte omgeving en context.
  • Leer meer van de ervaringen met en de kennis van burgers.

Belangrijke conclusies zijn dat burgerbetrokkenheid er toe doet in alle fasen van de beleidscyclus, dat rekening dient te worden gehouden met diversiteit van burgers, en dat duurzaam gedrag gemakkelijker moet worden gemaakt. Zo zijn overheden verantwoordelijk voor het stimuleren en logisch maken van duurzaam handelen, bijvoorbeeld door het makkelijker en goedkoper te maken.

pbl-2023-betrokken-burgers-signalenrapport-4957_0