Understanding Public Governance: 1. Approach

Jack Kruf

From earlier quantitative and qualitative analyses carried out by PRIMO Europe and UDITE in the last decade this new research has been carried out by Stichting Civitas Naturalis. Our drive with this was to better understand what is going on at local level of government from practitioners perspective.

This study can be considered as a further step in trying to find and describe determinants, which can be linked to the elements of successful public governance. A set that can attribute and contribute to not only to the success of the organisations, but also to balance and resilience of local communities.

This is part 1. Approach. The coming months we will report on the results in headlines and further elaborations, as well as conclusions and recommendations.


In our philosophy we need to stay close to the findings and insights of the High Reliability Organisation (HRO), as analysed and elaborated by Weick and Sutcliffe (2007). They searched for the factors which contribute to the performance of the most successful companies. They concluded among other factors that employees working closely with clients should be considered as the most relevant in an organisation, which from strategy and implementation point of view should be carefully listened to by elected councils, governing council, the C-Suite and management in general. They are closest to the actually performance of an organisation and know what client needs and wishes are. Delivery is the starting point of an HRO.

This approach was our incentive for this research. The concept of the HRO is applicable as starting point for every government, which should deliver products and services to their citizens and clients in a proper and correct way. The needed budget for this after all is already paid for by the same clients and citizens by tax and other forms of payment. Therefor the HRO with regard to public governance can be considered as not only logical and decent, but even as a constraining concept to start from. Understanding public governance starts at the bottom, not at the top.

We made use of a questionnaire developed by the foundation, expanded with the elements of governance (Kruf et al. 2019) in the creation and delivery for concrete public values, as defined by Moore (1995) ‘the value that an organisation or activity contributes to society‘, with the related risk as defined by Kates et al. (1985) and by Renn et al. (2002) ‘a possible harm to something of value’.


We surveyed workers who are in daily practice at the very heart of the public domain of city, street and village. This research analysed the practitioners knowledge, insight and experience related to the actual delivery of their own projects, plans, products and services.

A quantitative survey has been carried out (n=424) in the year 2021 under employees of local governments. They were asked the following:

    1. Imagine a task you are presently working on.
    2. Define the value(s) you want or have to establish with this task.
    3. Describe the risk(s) you face as possible harm of the value.
    4. Mention the main influences on your task from inside (strengths and weaknesses) and outside (explained as trends and developments, which can emerge as chances or threatenings to the task).
    5. Describe the dilemma(s) your organisation is presently struggling with, in the context of your task. Give them as a semantic differentials.
    6. Fill in the questionnaire on 23 elements of governance, as elaborated in FORTE® Framework.


Our objective is to contribute to a set of determinants which can be useful for the navigation within public communities and supporting organisations. This are determinants which can be concretely elaborated on, fitted in as well as developed or used within existing corporate or public frameworks, methods and techniques. The wheel has not to be invented again, is our thought, but can be possibly approved.

The determinants relate to the hardware of the public domain, being the involved organisations and the physical environment as well as the software, roles, relations, interests and traits of those involved in the establisment or maintenance of public values and the precision of governance and navigation towards these.

We knew at the start there is this emerging interface between the concerning issue from past and present and the prospects of new plans and their risks in the future. This interface has been described best by the collection of Global Risk Reports (since 2005) by the World Ecomonic Forum and the Sustainable Development Goals by the United Nations.

We think that proper bottom-up diagnosis can give more insight in how to face the challenges of public governance in major dynamics and developments lying before us, as for example building a circular economy, realising the energy transition from fossil to sustainable, establishing cyber security, tackling climate change in all its forms, and the care for health and equality.

We have the sustainable developments goals as our major drive and inspiration for this research. Our focus on the needs of citizens, society and nature has become a key element. We think that our colleagues working on the cutting edge of government and society know what to do, where to reflect on and where to improve. Let us listen to and hear what they have to say.


Kates, R., Hohenemser, C. and Kasperson, J. (1985) Perilous Progress: Managing the Hazards of Technology Boulder: Westview Press

Kruf, J., Grima, S., Kizilkaya, M., Spiteri, J., Slob, W. and O’Dea, J. (2019) ‘The PRIMO FORTE Framework for Good Governance in Public, Private and Civic Organisations: An Analysis on Small EU States’, European Research Studies Journal, Volume XXII, Issue 4, 15-34 DOI: 10.35808/ersj/1494

Moore, M. (1995) Creating Public Value: Strategic Management in Government, Cambridge US: Harvard University Press

Renn, O. and Klinke, A. (2002) ‘A New Approach to Risk Evaluation and Management: Risk-Based, Precaution-Based and Discourse-Based Management’ Risk Analysis, Vol. 22, No. 6 (December), 1071-1994

Weick, K. and Sutcliffe, K. (2007) Managing the unexpected: Resilient performance in an age of uncertainty, San Francisco, CA: Jossey Bass

Picture © Michelle Lene Kruf

Availability of art work

Civitas Naturalis Foundation takes care for the CINETONE® frameworks registration, trademarking, development, marketing and application. To support this by focused investments some of the results of the dialogues and expressions – related to diagnosing the complex issues and themes – become available as fine art print. Some examples:

The idea for bringing the results outside the room in which they were born and make them available as fine art print for the public was born in the spring session 2022 of one of the groups. The group experienced their results as a form of art and considered their time and knowledge also as an investment in diagnosis techniques. The group wanted to encourage thorough time for reflection and thought on the major issues in our public domain of society and nature. Sharing the knowledge is a way to do this.

The margin of profit is at the end strongly related to the quality of printing in casu material costs and the craftsmanship needed for production, transport and marketing.

The group aimed at a 15% margin of the sales price, which should be directly donated for the further development of the framework. The board already agreed. It will be elaborated. The intension is to launch this concept at the beginning of 2023. We thank Aina, Bob, Eric, Freark, Jackie, Lene, Peter, Sophie, Suzanne en Walter for their thoughts and warm recommendations.


Stichting Civitas Naturalis start vanaf vandaag, 25 oktober 2022, met het publiceren van resultaten met het door haar ontwikkelde raamwerk CINETONE®. Het gekozen uitgangspunt daarbij is dat het kan bijdragen aan gedegen besluitvorming vanuit het principe van rentmeesterschap van het publieke domein.

Doel van het raamwerk is om een diagnose te kunnen maken van de staat van een maatschappelijke levensgemeenschap (lees: civitas). Het is daarbij gericht op het vinden van de toon, zijnde algemeen karakter, wezen, klankkleur of houding.

De aanpak van het raamwerk is gebaseerd op de diagnose van complexe bosecosystemen en maakt gebruik van onder meer dialoog, veldwaarnemingen, patroonherkenning, co-creatie én presentatie.

De eerste resultaten zijn gebaseerd op groepsgesprekken en interviews met personen die persoonlijk en functioneel nauw verbonden zijn met het publieke domein van stad en samenleving. De stichting dankt hen. Alle aspecten van privacy zijn en worden bij publicatie van de resultaten gerespecteerd.

In memoriam Roelof A.A. Oldeman

Op 3 September jl. is te Wageningen Prof. dr. ir. Roelof A.A. Oldeman van ons heengegaan. Hij was als ere-voorzitter verbonden aan Stichting Civitas Naturalis.

Hij zal zeer worden gemist, niet alleen vanwege zijn heldere en directe kijk op zaken, kennis van complexe systemen en hun werking, maar ook vanwege zijn creativiteit en humor, altijd dienend aan de verbreding en verdieping van perspectief en diagnose.

Zijn kennis, inzicht en inspiratie om complexe vraagstukken te doordenken zijn voor de stichting van grote waarde geweest, sterker zijn de drijvende kracht geweest de stichting in 2020 op te richten.

Internationaal is Roelof Oldeman geroemd om zijn kennis van bosecosystemen en hun architectuur. Voor de stichting heeft hij uniek bijgedragen dit gedachtengoed te vertalen naar vraagstukken in onze maatschappij. Van bos naar stad. Deze wijsheid is de aanleiding geweest om ook de Oldeman lezing te ontwikkelen, gericht op deling van kennis en inzicht op dit gebied.

De stichting dankt hem voor alle wijze adviezen en ideeën en zal in zijn geest voortwerken.

Wij wensen de nabestaanden, in het bijzonder zijn echtgenote Wil Oldeman-Helder, alle kracht en sterkte toe.

Civitas Naturalis (10)

Vergadering 10.

Breda, 21 September 2022

• In verband met het overlijden van de ere-voorzitter van de stichting Prof. dr. ir. Roelof A.A. Oldeman wordt een korte herdenking gehouden. De voorzitter onderstreept dit grote verlies, spreekt zijn dank jegens hem en wenst de nabestaanden alle sterkte en kracht toe.

• De planning van de activiteiten van de stichting wordt op onderdelen aangepast.

• Publicatie Understanding Public Governance wordt voorzien in twee delen. Eind 2022 is de presentatie op hoofdlijnen en voorjaar van 2023 de presentatie van de semantische differentialen.

CINETONE®: de te hanteren methoden en technieken (met gereedschappen) wordt niet besproken maar geagendeerd voor de december-vergadering 2022.

• Het voorstel van één van de werkgroepen om de CINETONE® resultaten van sessies als fine art print beschikbaar te stellen is besproken. De suggestie werd gedaan door een groep om dit in het concept van werken voortaan als optie mee te nemen. Zijn de resultaten van sessies op te werken tot fine art print, dan is dit met de groep te bespreken. Uitgangspunt, het delen van kennis met het publieke domein, wordt als een groot goed. Het past bij de missie van de stichting. Een 15% donatie van de verkoopprijs werd door de groep voorgesteld om deze weer te investeren in verdere ontwikkeling. Dit voorstel is door het bestuur overgenomen. Het wordt nader uitgewerkt en gelanceerd begin januari 2023.

• De derde Oldeman Lezing wordt doorgeschoven naar voorjaar 2023, dit vanwege nadere plaatsbepaling vanwege zijn overlijden deze maand.

• De namen van de producten en diensten worden nader besproken. De denktank blijft aangeduid als Chablis Convent, omdat het letterlijk ook een samenkomst (convent) is. De alliteratie versterkt. Het onderwijsprogramma wordt voortaan aangeduid Bélvedère Basics, omdat het onderwijs ook daadwerkelijk gaat over de basiskennis hoe systemen werken, over de principes van diagnose op ecologische grondslag en over wat de toepassingen daarbij kunnen zijn.

Civitas Naturalis (9)

Vergadering 9.

Breda, 21 Juni 2022

• Publicatie Understanding Public Governance wordt voorzien uit het voorjaar van 2023. Mede de patroon-herkenning van de semantische differentialen vraagt om tijd en deskundigheid.

CINETONE®: de set eigenschappen en uitgangspunten waarmee natuurlijke ecosystemen worden geduid, is afgerond en geaccordeerd. De volgende stap, die van te hanteren methoden en technieken wordt verkennend uitgezet om in concept te bespreken op de september-vergadering 2022. Daarbij het verzoek om ook de gereedschappen te selecteren die ondersteunend kunnen zijn voor de deelnemers in de toepassing ervan.

• Het programma Atelier Auvergne is nader uitgewerkt. Verfijning wordt aangebracht. Partnerschap met andere instituties wordt verkend.

Chablis Convent wordt gepositioneerd als denktank ten behoeve van diagnose van het krachtenveld met betrekking tot vraagstuk, plan of project. Kleine groep, precies samengesteld, multidisciplinair.

• De separate naamgeving van onderzoek is nog niet uitgekristalliseerd. Veel hangt af van frequentie van onderzoek en rapportage. Bestudeerd wordt of de stichting kan gaan voor schenkingen voor onderzoek, wellicht ook betaald onderzoek kan uitvoeren. De aanpak evolueert. Nu geen noodzaak om knoop door te hakken. In december-vergadering wordt hier verder over gesproken.

• De derde Oldeman Lezing wordt voorzien 4 november 2022, dit in samenwerking met Natuurmuseum Brabant te Tilburg.

Civitas Naturalis (8)

Vergadering 8.

Breda, 21 Maart 2022

• De eerste resultaten van de survey Understanding Public Governance liggen op tafel. Verrassende scores. De tweede slag, die van desk research wordt het komende kwartaal uitgevoerd. Publicatie wordt voorzien uit het voorjaar van 2023. Mede de patroon-herkenning van de semantische differentialen vraagt om tijd en deskundigheid.

CINETONE® wordt besproken. De eerste stap, het beschrijven van de set eigenschappen waarmee natuurlijke ecosystemen worden geduid, is afgerond. Dit geldt ook voor beschrijving van uitgangspunten. Zij zullen worden gedeeld en besproken met Prof. dr. ir. Roelof A.A. Oldeman en worden in de juni-vergadering ter accordering geagendeerd. De tweede stap, die van te hanteren methoden en technieken wordt voorbereid voor de september-vergadering.

• De eerste piketpalen voor het programma met inhoud en leerdoelen voor Atelier Auvergne zijn geslagen. De keuze voor docenten wordt pas geagendeerd als het programma is uitgekristalliseerd. Het streven is om veel in eigen beheer te doen, zolang de wetenschappelijke koppeling van het programma volledig geborgd is.

• Bij de nadere duiding van onderzoek wordt het accent gelegd op de kracht van de feitelijke publicatie, wellicht met een terugkerend karakter. Een Latijnse naam past mogelijk goed in de portfolio. In de juni-vergadering wordt hier verder over gesproken.

• De conclusie van de accountant is dat gezien het feit dat nauwelijks uitgaven zijn gedaan en de bedragen laag zijn, er geen jaarrekening aan de Belastingdienst dient te worden overlegd. Het pakket wordt aangeschaft om de administratie definitief te ondersteunen. Zoveel als mogelijk is wordt in eigen beheer gedaan.

• De derde Oldeman Lezing wordt voorzien begin november 2022, mogelijk in samenwerking met Natuurmuseum Brabant te Tilburg.

De bril van systeemdenken

Het belang van systeemdenken bij het vinden van oplossingen van voorliggende vraagstukken is groot. Het blijft een uitdaging, omdat dit bovenal complex is en begrepen dient te worden door de onderdelen van het systeem. Het leren van natuurlijke ecosystemen is voor de hand liggend.

Dr. Frank J. Dietz (2018, p.3) van het Planbureau voor de Leefomgeving, poogt in zijn Oldeman lezing een brug te slaan. Quote:

“In een eerste verkenning probeer ik zicht te geven op wat een circulaire economie is en voor welke problemen – of zo u wilt voor welke maatschappelijke uitdagingen – een circulaire economie oplossingen biedt. Dat vraagt om een analyse van de samenleving waarvoor ik de bril van het systeemdenken opzet.

Dat biedt de mogelijkheid om op een vergelijkbare manier als waarop Roelof A.A. Oldeman het functioneren van bossen heeft bestudeerd, het functioneren van de menselijke samenleving te analyseren. Ik beoog daarmee op een wetenschappelijk gefundeerde manier de uitdagingen die toenemende milieuvervuiling, klimaatverandering en afnemende biodiversiteit stellen, te begrijpen. Daarin worden verschijnselen niet (alleen) op basis van min of meer geïsoleerde oorzaak-gevolgketens verklaard, maar als een samenspel van op elkaar reagerende elementen en deelsystemen waarin terugkoppelingen een belangrijke rol spelen. En met een beter begrip van de uitdagingen en de manier waarop de samenleving daarmee tot op heden omgaat, verwacht ik vervolgens aanzetten voor oplossingen voor deze vraagstukken te kunnen aanreiken.”

– Frank J. Dietz


Dietz, F.J. (2018). Duurzame ontwikkeling en circulaire economie: Een pleidooi voor systeemdenken in het openbaar bestuur. Breda/Den Haag: Stichting Civitas Naturalis en PRIMO.

Foto: © Michelle Kruf (2016) Het spel van de wind.

Civitas Naturalis (7)

Vergadering 7.

Breda, 21 December 2021

• De survey Understanding Public Governance is gesloten 1 december 2021. Er is ruim voldoende respons om statistisch verantwoorde analyses te kunnen voeren. De uitwerking van de survey wordt voorzien in het eerste kwartaal van 2022, waarbij aanvullende desk research in het tweede kwartaal zal worden uitgevoerd. Publicatie is voorzien in het najaar van 2022, mogelijk voorjaar 2023. Dit is afhankelijk van de beschikbaarheid van de mogelijkheden voor factoranalyse en patroonherkenning.

• CINETONE® wordt besproken. De eerste stap is het beschrijven van de set eigenschappen waarmee natuurlijke ecosystemen worden geduid. Daarbij ligt de specifieke aanpak op tafel, waarmee Oldeman internationaal in de jaren zeventig en tachtig grote innovatieve vooruitgang in diagnose maakte. De vertaling van bos naar stad is het vertrekpunt. Een algemene beschrijving van uitgangspunten en een set van eigenschappen liggen op de voorjaars-vergadering op tafel.

• De prijsstelling van Atelier Auvergne wordt vastgesteld is operationeel vanaf 1 september 2022. Het komend half jaar wordt gewerkt aan het programma met inhoud en leerdoelen. De keuze voor docenten wordt voorbereid.

• De nadere duiding van onderzoek als product of dienst wordt verlegd naar de juni-vergadering. De gedachten hierbij zijn de mogelijke koppeling met de bestaande portfolio en van het type rapportage wat met de survey verwacht kan worden. Een terugkerend karakter van de survey komt op tafel. Mogelijke partnerschappen eveneens.

• De geregistreerde account wordt geselecteerd om de stichting bij administratie en verantwoording te ondersteunen.

• Besloten wordt om de derde Oldeman Lezing te houden in het najaar van 2022. Dit gaat in nauw in overleg met Prof. dr. ir. Roelof A.A. Oldeman. Hij heeft te kennen gegeven aanwezig te willen zijn, alsmede een korte inleiding te willen leveren. Voorts zal in overleg worden getreden met het nieuwe bestuur van PRIMO Europe om een partnerschap te bespreken.

Civitas Naturalis (6)

Vergadering 6.

Breda, 21 September 2021

• De survey Understanding Governance is gestart 1 juli 2021 en is nu lopend. Zij kent een goede respons. De sluiting van de enquête wordt voorzien 1 december 2021.

• Het vierluik (1) denktank, (2) onderwijs (3), een framework en (4) bibliotheek is compleet. Expliciet wordt (5) onderzoek toegevoegd. Dit wordt nader uitgewerkt als product of dienst en voorgelegd in de volgende vergadering.

(1) Denktank Chablis Convent is geaccordeerd en online gebracht.

(2) Atelier Auvergne wordt vastgesteld en operationeel vanaf december 2021. De prijsstelling wordt nader bekeken.

(3) CINETONE is geregistreerd als merknaam bij het Benelux Office for Intellectual Property. De website onder de domeinnaam is operationeel.

(4) De bibliotheek met de naam Scriptorium is ondergebracht bij de website van CINETONE. Het blog van de website wordt met name gebruikt om activiteiten van en nieuwsberichten over de stichting te communiceren.

• Voor specifieke logo’s inzake de producten en diensten van de stichting wordt besloten deze voorlopig niet te ontwikkelen en alles onder de vlag van de stichting te laten. Het gebruik van het wapen als logo versterkt de identiteit van de stichting, zo is de overtuiging.

• Er is wordt besloten een geregistreerde account in de hand te nemen, die de stichting kan bijstaan met haar jaarrekeningen en lopende administratie. De eerste jaarrekening wordt over het kalenderjaar 2020 vanaf de datum van oprichting tot en het kalenderjaar 2021 opgesteld. De opdracht wordt gegeven om de zoektocht te starten. Bij de volgende vergadering wordt de keuze besproken en vastgesteld.