De boom en het rizoom

Door Jack Kruf

Dit essay De boom en het rizoom door Van der Steen et al. (2010) handelt over het begrip van het eigen systeem van menselijk handelen. Een lezenswaardig essay vanuit de optiek van holistische denken en handelen.

Het handelt over samenleving enerzijds, overheid anderzijds. Hun werking en rollen worden bekeken als het ware ‘afgetast’ in het licht van onderdelen van het natuurlijke bosecosysteem. Het gekozen vertrekpunt wordt daarbij gedaan dat de samenleving een rizoom is en de bureaucratie een boom.

Krul (2020) in de 2e Professor Oldeman Lezing ‘Thorbecke voorbij: Lokale sturing op complexe opgaven’ hierover: “En die boom staat natuurlijk voor de overheid. Deze manier van kijken naar bestuur en samenleving is ook terug te vinden in het werk van professor Oldeman, de naamgever van deze lezing. Hij heeft veel betekend in de begripsvorming van ecosystemen, in het bijzonder van systeemvraagstukken van bos, samenleving en mens in onderlinge verbondenheid. Het ecosysteem functioneert alleen optimaal als alle onderdelen, naast boom en rizoom, ook zaken als schimmels en mineralen aanwezig zijn en in harmonie met elkaar leven.”

Steen et al. (2010, p. 3): “Een toenemend aantal problemen en vraagstukken waarvoor de overheid zich geplaatst ziet – of verantwoordelijk wordt gehouden – heeft het karakter van een ‘netwerkprobleem’: een groot aantal partijen is betrokken, met uiteenlopende waarden, visies en belangen, met een fragmentatie van macht en verantwoordelijkheid, zonder dat er één actor is die eigenstandig tot een oplossende interventie kan komen.”

Bibliografie
Krul, J. (2020) Thorbecke voorbij: Lokale sturing op complexe opgaven. Breda: Stichting Civitas Naturalis in samenwerking met PRIMO Nederland.

Steen, M. van der, Peeters, R. en Twist, M. van der (2010) Overheidssturing in een Netwerksamenleving. Den Haag: Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer.