Oldeman Lezing

Emeritus hoogleraar dr. ir. Roelof A.A. Oldeman (†) ontwikkelde eind jaren zeventig – wereldwijd – een baanbrekende benadering in de diagnose van bosecosystemen. Kern ervan is het multidisciplinaire en wetenschap-overstijgende karakter, leidend tot hoge precisie in diagnose. Met zijn onderzoek droeg hij bij aan de inzichten in de samenhang, architectuur en processen van de meest complexe ecosystemen op aarde. En wij weten dat een juiste diagnose een absolute voorwaarde is voor het kunnen nemen van de juiste beslissing.

Emeritus Professor dr. ir. Roelof A.A. Oldeman developed in the late 1970’s a ground breaking approach – worldwide – in the diagnosis of forest ecosystems. Its core is its multidisciplinary and science-transcending nature, leading to high precision in diagnosis. With his research he contributed to the insights in the coherence, architecture and processes of the most complex ecosystems on earth. And we know that a correct diagnosis is a prerequisite for being able to make the right decision.

“Het belangrijkste in het werk van Oldeman is dat hij een methodologie heeft gecreëerd die bestaat uit een geheel van perfect gearticuleerde morfogenetische, ecologische en fysiologische concepten die een structurele analyse mogelijk maken van de populaties van bomen, meestal dicots, in alle regio’s van de wereld. Uit een recent, nog niet gepubliceerd essay van de auteur over een bos in Massachusetts is gebleken dat het met de in Guyana beproefde methoden mogelijk is dit bos te verklaren en de diepgaande verschillen te begrijpen die het onderscheiden van equatoriale bossen. Het flexibele en aanpasbare karakter van het oldemaniaanse systeem komt zo duidelijk naar voren. Dit werk, dat getuigt van een zeer vindingrijke en creatieve geest, roept een grote weerklank op.”

“The main thing in Oldeman’s work is that he created a methodology made up of a whole set of perfectly articulated morphogenetic, ecological and physiological concepts allowing the structural analysis of the populations of trees, mostly dicots, in all regions of the world. A recent, unpublished essay by the author on a Massachusetts forest showed that it is possible, by the methods tried in Guyana, to explain it and to understand the profound differences distinguishing it from equatorial forests. The flexible and adaptable character of the oldemanian system is thus highlighted. This work, which testifies to a very imaginative and creative spirit, is called to a great resonance.”

George Mangenot in Oldeman (1974a)

De idee van het bos en de stad / The idea of the forest and the city

In maart 2014 één van zijn oud-studenten, ir. Jack P. Kruf, opperde de idee dat de Oldemansiaanse systeembenadering van het bos ook toegepast zou kan worden op andere levensgemeenschappen (dan bossen), zoals die er zijn binnen de samenleving en de stad. De idee werd door hem uitgewerkt tot een eerste concept. In augustus 2017 besloten Oldeman en Kruf een lezing te introduceren om de idee verder te verkennen aan de hand van concrete maatschappelijke vraagstukken, dit met het doel om het belang van geïntegreerd en holistisch denken en handelen – met name op het vlak van diagnose – binnen het openbaar bestuur te bevorderen en het daarop gebaseerd rentmeesterschap te voeden.

Roelof A.A. Oldeman: 

“The forest tells its own story. Well, let us listen en learn.” 

• In March 2014, one of his former students, ir. Jack P. Kruf coined the idea that the Oldemanian system approach of the forest also could be applied to other living communities (than forests), as they exists within society and city. The idea was developed by him into a first concept. In August 2017, Oldeman and Kruf decided to introduce a lecture to further explore the idea on the basis of concrete social issues, with the aim of promoting the importance of integrated and holistic thinking and action – particularly in the area of diagnosis – within public administration and nurturing stewardship based on it.

De lezing / The lecture

De tweejaarlijkse lezing heet Professor dr. ir. Roelof A.A. Oldeman Lezing – kortweg Oldeman Lezing. Het werd onderdeel van de portefeuille (inclusief rechten) van de Stichting Civitas Naturalis, die zij samen oprichtten. • The bi-annual lecture was named Professor dr. ir. Roelof A.A. Oldeman Lecture – in short Oldeman Lecture. It became part of the portfolio (including rights) of the Civitas Naturalis foundation, which was founded by the two.

Beeldmerk Oldeman Lezing/Oldeman Lecture Logo

Beeldmerk / Logo

Het beeldmerk van de lezing is – met toestemming van de auteur – overgenomen uit Oldeman R.A.A. (1990) Forests: Elementen van de Silvologie. Berlijn Heidelberg: Springer-Verlag, p 82/C. Het is een afbeelding van het groeipatroon van Pinus spp. (de boomsoort die “den” wordt genoemd) en bevat de basisprincipes van de groei binnen deze soort. Het beeldmerk is een inspiratiebron voor verdere ontdekking van de kernelementen van openbaar rentmeesterschap en de toepassing daarvan.  The logo of the lecture is taken – with the author’s permission – from Oldeman R.A.A. (1990) Forests: Elements of Silvology. Berlin Heidelberg: Springer-Verlag, p 82/C. It is an image of the growth pattern of Pinus spp. (the tree species referred to as “pine”) and contains the basic principles of growth within this species. The pictorial mark is an inspiration for further discovery of the core elements of public stewardship and their application.

Verdieping / In depth

De lezing heeft tot doel bij te dragen aan het inzicht in de architectuur van het publieke domein van stad en samenleving en het begrip van haar ecosysteem en de kernprocessen daarbinnen, dit om een transdisciplinaire aanpak van diagnose en besturing van publieke waarden te bevorderen. • The lecture has the aim to contribute to the insight into the architecture of the public domain of city and society and the understanding of its ecosystem and the key processes within, this to encourage a transdisciplinary approach of diagnosis and governance of public values.

“Het bos is één van de meest complexe ecosystemen op aarde. Het kan ons veel leren over de besturing van stad en samenleving. Misschien worden we weer verliefd op waar we vandaan komen. We kunnen zoveel beter, als we ons het bos herinneren.” • “The forest is one of the most complex ecosystems on earth. It can teach us a lot about the governance of city and society. Maybe we fall in love again with where we come from. We can do so much better if we remember the forest.”

– Jack P. Kruf

De lezing belicht aan de hand van een voorliggende kwestie – dit in relatie tot een specifieke publieke waarde -, de huidige én de mogelijk toekomstige wijze van besturing. De laatste wordt geïnspireerd door een wetenschap-, organisatie- en vakgebied-overstijgende aanpak, en is gebaseerd op het proces van design denken (diagnose, ideevorming en ontwerp, realisatiekracht en keuze). De lezing inspireert tot holistisch en geïntegreerd denken én handelen. De lezing gaat in op implementeerbare besturing, dit om complexe kwesties tot oplossing te kunnen brengen.

Grenzen oversteken / Crossing borders

Het is een oproep om cruciale kennis van het bosecosysteem toe te passen op publieke besturing van stad en samenleving. In feite kan het bos worden beschouwd als een uitermate geavanceerd laboratorium waar wij kunnen leren over de natuurlijke essentie van relaties, interacties, netwerken, samenwerking, weerstand c.q. veerkracht en de noodzaak van (bio) diversiteit teneinde ons evenwicht te vinden én te behouden. Om echt te leren, moeten we de grenzen oversteken tussen wetenschappen. • It is a call to apply crucial knowledge of the forest ecosystem in public governance and administration of city and society. In fact, the forest can be considered as a highly advanced laboratory where we can learn the natural essence of relationships, interactions, networks, collaboration, resilience, and the need for (bio)diversity to find and keep our balance. To really learn, we need to cross the boundaries between sciences.

The lecture highlights, on the basis of a present issue – this in relation to a specific public value -, the current and possible future way of governance and managing. The latter is inspired by a science-, organization- and discipline-transcending approach and is based on the process of design thinking (diagnosis, idea creation and design, reality check  en choice). The lecture inspires the holistic and integrated thinking and acting. The lecture addresses implementable controls, this to bring complex issues to resolution.

“De groep die verantwoordelijk was voor het thema boscomponenten heeft besloten het proces te versnellen door een ambitieus project te starten, namelijk het schrijven van een gemeenschappelijk boek. Er is geen manier om samenwerking beter te stimuleren, maar deze manier moet ook geleerd en geoefend worden. Het resultaat ligt nu voor u. Het boek is naar onze mening nog niet ideaal, omdat het nog te veel sporen bevat van de oude universitaire traditie van onderzoekers die, ieder voor zich, werken aan enge onderwerpen die zij het beste kennen.” “The group that was responsible for the forest components theme decided to accelerate the process by starting an ambitious project, the writing of a common book. There is no way in which cooperation can be stimulated better, but this way has to be learned and practised too. The result is now before you. The book is not yet ideal in our opinion because it still contains too many traces of the old University tradition of researchers working, each apart, on such narrow subjects as they know best.”

– Oldeman (1990)

Inspiratie / Inspiration

Natuurlijke bossen zijn een uitbundige expressie van wat de aarde te bieden heeft. In feite, zoals Roelof Oldeman formuleerde, kunnen zij worden gezien als ingenieuze machines in het rijk van de zon. Alleen daarom al dienen ze te allen tijde gerespecteerd te worden. Hun variabiliteit in architectonische structuren is onbegrensd, hun samenstelling in kleuren en stoffen een groot wonder en hun biodiversiteit aan flora en fauna een verbazingwekkend bewijs en een rijke uitdrukking van het brede scala aan habitats.

“Dat biedt de mogelijkheid om op een vergelijkbare manier als waarop Roelof A.A. Oldeman het functioneren van bossen heeft bestudeerd, het functioneren van de menselijke samenleving te analyseren. Ik beoog daarmee op een wetenschappelijk gefundeerde manier de uitdagingen die toenemende milieuvervuiling, klimaatverandering en afnemende biodiversiteit stellen, te begrijpen. Daarin worden verschijnselen niet (alleen) op basis van min of meer geïsoleerde oorzaak-gevolgketens verklaard, maar als een samenspel van op elkaar reagerende elementen en deelsystemen waarin terugkoppelingen een belangrijke rol spelen. En met een beter begrip van de uitdagingen en de manier waarop de samenleving daarmee tot op heden omgaat, verwacht ik vervolgens aanzetten voor oplossingen voor deze vraagstukken te kunnen aanreiken.” 

• “This provides the opportunity to analyze the functioning of human society in a similar way to how Roelof A.A. Oldeman has studied the functioning of forests. In doing so, I aim to understand, in a scientifically based way, the challenges posed by increasing environmental pollution, climate change and declining biodiversity. In this, phenomena are not (only) explained on the basis of more or less isolated cause-effect chains, but as an interplay of interacting elements and subsystems in which feedbacks play an important role. And with a better understanding of the challenges and the way in which society deals with them to date, I expect to then be able to provide starting points for solutions to these issues.” 

– Frank J. Dietz, citaat uit 1e Oldeman Lezing

Natural forests are abundant expressions of what Earth has to offer. In fact, as Roelof Oldeman stated, they can be seen as ingenious machines in the empire of the sun. For that alone they have to be respected, always. Their variability in architectural structures is indefinite, their composition in colours and fabrics a true miracle and their biodiversity of flora and fauna an astonishing proof and rich expression of the wide range of habitats.

Het interessante is dat nadere bestudering van het werk van Thorbecke verrassende paralellen oplevert met de benadering van Oldeman. Ook Thorbecke beschouwde de staat als een levend, logisch functionerend organisme met Rijk, provincies en gemeenten als vitale organen van het stelsel van één lichaam. Een bestuurlijk ecosysteem dat niet topdown handelen, de verticale dimensie, als voornaamste karakteristiek heeft maar het met elkaar schakelen, koppelen en terugkoppelen.” • “The interesting thing is that further study of Thorbecke’s work yields surprising parallels with Oldeman’s approach. Thorbecke also considered the state as a living, logically functioning organism with the national government, provinces and municipalities as vital organs of the single body system. An administrative ecosystem that does not have top-down action, the vertical dimension, as its main characteristic but rather switching, linking and feeding back to each other.” Ω

– J. Krul, citaat 2e Oldeman Lezing


Bibliografie

Dietz, F. (2018) Duurzame ontwikkeling en circulair economie. Breda: PRIMO en Civitas Naturalis.

Krul, J. (2020) Thorbecke voorbij: Lokale sturing op complexe opgaven. Breda: PRIMO en Civitas Naturalis.

Oldeman, R.A.A., Schmidt, P. and Arnolds, E.J.M. (1990) Forest components. Wageningen: Aricultural University, 111 pp.

Oldeman, R.A.A. (1974a, 2nd ed.). L’architecture de la forêt guyanaise. Mémoires ORSTOM, 73.


Stichting Civitas Naturalis bevordert initiatieven, studies of projecten die kennis, inzicht en wijsheid van het bos naar voren brengen en verspreiden ten behoeve van ontwerp en besturing. • Civitas Naturalis Foundation promotes initiatives, studies or projects which bring forward and disseminate knowledge, insight and wisdom from the forest for design and governance.